ENDELEG SAMAN: Nyleg fekk Tesfamichael Tekle sjå kona Semhar Tesfami og borna Naod Libsay (3) og Saliana Libsay (5) igjen for fyrste gong på nesten tre år.
ENDELEG SAMAN: Nyleg fekk Tesfamichael Tekle sjå kona Semhar Tesfami og borna Naod Libsay (3) og Saliana Libsay (5) igjen for fyrste gong på nesten tre år.

Feira påske saman etter tre år

Frå utsida ser dei ut som dei aldri har vore frå kvarandre. Men siste fredagen i mars var fyrste gong Tesfamichael såg kona og borna att sidan 2013.
Publisert 21.04.2017 kl. 08.00.

– Det er veldig kjekt å få dei hit. Då eg flykta frå Eritrea, trudde eg aldri eg skulle få sjå dei att. No bryjar livet på nytt, seier Tesfamichael Tekle, tydeleg rørt.

Han sit i sofaen i leiligheita si, som ligg over Bunnpris i Lunde. Ved sidan av han sit kona, Semhar Tesfami, og frå eit av romma, som ligg vegg i vegg med stova, høyrest barnerop og gledeshyl frå Saliana Libsay (5) og Naod Libsay (3), og Betiel Berhe (11), som er på vitjing.

Dei ser ut som ein vanleg familie ein føremiddag i påsken, men det å få vera samla, er ikkje sjølvsagt for Tesfamichael, Semhar og borna. For berre litt over ei veke sidan blei dei igjen fire, etter nesten tre år frå kvarandre.

– Eg er veldig glad for at dei har kome til Tysnes. Det har vore vanskeleg å vera utan familien, understrekar Tesfamichael gjennom Adhanet Haileslassie.

Dei er blitt kjend på Tysnes, og Adhanet, som forresten fekk familiegjenforeining med dottera Betiel i fjor haust, hjelper til med å omsetja til «Tysnes» sin utsende.


Sat i fengsel

Stemninga i stova skiftar brått når Tesfamichael blir spurd om kvifor han måtte flykta frå Eritrea. Han fortel at han er utdanna lærar, og at han underviste på ein barneskule frå 2003 til 2012.

At han ikkje fekk nok løn til å brødfø familien, var årsaka til at han leigde ein gard, og byrja å dyrka grønsaker, som han etterkvart selde og tente pengar på.

– Regjeringa likte ikkje at eg tente eigne pengar og dreiv sjølvstendig, så dei sende familien og meg i fengsel, forklarar han.

Ifølgje Undersøkings-kommisjonen i FN er opplevingane til Tesfamichael og familien ikkje uvanlege. Kommunisjonen konkluderte i 2015 at den eritreiske regjeringa er med på “systemiske, omfattande og grove menneskerettsbrot” utført i ein “samanheng med total mangel på rettstryggleik.” Tvangsarbeid, vilkårlege arrestasjonar, tilbakehaldning, og forsvinningar er vanleg, skriv menneskerettsorganisasjonen Human Rights Watch på nettsidene sine.

– Ingen kunne ta vare på garden min medan eg var i fengsel, så det enda med at dyra åt alt, forklarar Tesfamichael.


Vil jobba som lærar

Situasjonen førte til at han rømde til Noreg og fekk opphaldsløyve, og busetjing på Tysnes. Men for å ha høve til gjenforeining med familien, måtte han søkja innan eitt år. Samstundes var Semhar og borna framleis åleine i fengselet i Eritrea, og måtte koma seg til ambassaden i Addis Abeba i Etiopia for at søknadsprosessen skulle gå i boks.

Vegen dit var vanskeleg. På grensa møtte dei soldatar, og blei tekne med til fengselet att. Ein rik mann som regjeringa stolte på, blei omsider redninga.

– Han hjelpte til slik at Semhar og borna blei slept fri frå fengselet. Han sa at dei ikkje måtte rømma frå Eritrea før etter eit halvt år, for då blei dei nødt til å betala ei bot, forklarar Tesfamichael.

– Men for å rekkja å søkja om familiegjenforening, måtte dei dra før halvåret var gått, utdjupar han.

I tida familien har vore frå kvarandre, har dei halde kontakt via telefon, sidan det ikkje er tilgang til internett i Eritrea.

– Korleis var det å sjå borna att etter så lenge? Hadde dei endra seg mykje sidan du sist såg dei?

– Borna mine har ikkje fått nok mat, og spesielt dottera mi har sakna far sin medan dei var i fengsel og eg var her. Difor har dei eigentleg ikkje vakse så mykje sidan sist, forklarar Tesfamichael.


Vanskeleg å få jobb

– Eg skal visa dåke noko.

Sehmar reiser seg frå sofaen, kjem tilbake til stova etter eitt minutt, og har med seg eit langt, kvitt sjal, som ho danderer rundt hovudet og skuldra.

Ho forklarar at ho i heimlandet jobba med å laga tradisjonelle klede, som til dømes bunad er for nordmenn. Kva ho etterkvart vil jobba med på Tysnes, er ho ikkje sikker på. Fyrst må ho gjennom introduksjonsprogrammet som flyktningane som kjem til Tysnes må delta på, for å mellom anna læra norsk og samfunnsfag.

– Eg skal byrja på introduksjonsprogrammet i juni, og må ta norskprøven når eg er ferdig. Etter det vil eg nok halda fram med utdanning, forklarar Semhar.

Tesfamichael held for tida på med introduksjonsprogrammet, og vonar han ein gong i framtida kan bli lærar.

– Men eg klarar ikkje bestemma meg heilt. Det er vanskeleg å få jobb utan utdanning og språk. Eg vil helst bli lærar, men eg har jobba åtte månadar som vaktmeister på Tysnes og eit halvt år på Coop Prix, så eg kan eg også jobba med noko liknande, forklarar han, og fortel at borna etterkvart skal byrja i barnehage.


– Heime er likt overalt

På veggane over sofaen heng to bilete med religiøse motiv, elles er det lite bilete å sjå.

Draumane for framtida er mange, men fyrst er det mykje som må ordnast. Dagane etter at resten av familien kom til Tysnes har dei brukt på å slappa av, og måndag for nokre veker sidan hadde dei avtale med politiet på Nesttun. I dagane som følgte har dei vore på helseundersøking på Stord, og på legekontoret i Uggdal.

Framover vil dei sjå etter ei større leilegheit, sidan den dei har berre har eit soverom.

– Me vonar me kanskje kan flytta til Uggdal. Dersom me bur der, er det lettare å koma seg til Bergen, og gå i kyrkja med venane våre, seier Tesfamaichael.

Men han understrekar at han er kjempeglad for å vera på Tysnes.

– Me er heldige som får bu her. For oss er ganske likt å bu på landet og i byen. Sjølv om det er vanskelegare med transport i distrikta, kjennest det å vera heime saman med familien likt uansett kor ein er.


GJENFORENT: Tesfamichael Tekle (midten) trudde aldri han skulle få sjå kona Semhar Tesfami (t.v.) igjen då han flykta frå Eritrea. No er familien busett over butikken i Lunde, og har allereie fått ein god venn i Adhanet Haileslassie, som kjem frå same land. (Alle foto: Camilla Korsnes)
GJENFORENT: Tesfamichael Tekle (midten) trudde aldri han skulle få sjå kona Semhar Tesfami (t.v.) igjen då han flykta frå Eritrea. No er familien busett over butikken i Lunde, og har allereie fått ein god venn i Adhanet Haileslassie, som kjem frå same land. (Alle foto: Camilla Korsnes)
YNGST I FAMILIEN: Tre år gamle Naod fann fram fotballen sin då "Tysnes" var på besøk. Han visste å sjarmera fotografen.
YNGST I FAMILIEN: Tre år gamle Naod fann fram fotballen sin då "Tysnes" var på besøk. Han visste å sjarmera fotografen.
VENINNER: Betiel Berhe (11) og Saliana Libsay (5) har rukke å bli gode veninner den siste tida.
VENINNER: Betiel Berhe (11) og Saliana Libsay (5) har rukke å bli gode veninner den siste tida.
LAGA KLEDE: I heimlandet jobba Semhar Tesfami med å laga tradisjonelle klede, deriblant sjalet på biletet. No ventar ein ny kvardag på Tysnes, der ho frå juni av skal vera med på det obligatoriske introduksjonsprogrammet.
LAGA KLEDE: I heimlandet jobba Semhar Tesfami med å laga tradisjonelle klede, deriblant sjalet på biletet. No ventar ein ny kvardag på Tysnes, der ho frå juni av skal vera med på det obligatoriske introduksjonsprogrammet.

Siste saker Gå til framsida

Leiar: Gratulerer med nytt og flott omsorgssenter!

Onsdag 22. november 2017 vil for alltid stå som ein stor merkedag i Tysnes. Etter fleire år med anleggsarbeid var det endeleg klart for snorklypp og for opningsfest for den største investeringa nokosinne i Tysnes kommune i soge: Eit heilt nytt og flott omsorgssenter.Det er berre å stilla seg i køen av gratulantar. Det er ikkje anna enn kjempeflott at politikarane i Tysnes etter lange og...

– Me leitar etter det skjulte potensialet i elevane

– We are the world, we are the children!Ungdommane syng av full hals frå scenen i musikkavdelinga ved Tysnes skule. Med blikket mot dei og ein gitar på kneet, står lærar Arne Kleppe og syng med. Tre veker er att til det tradisjonsrike juleshowet i Vonheim, og ideane som har mognast i haust byrjar å bli testa ut. – Me har ein del program og mange idear, men me er ikkje heilt...