SKEPTISK TIL RIVING: – Eg er glad for at iveren for å riva den gamle sjukeheimen er erstatta med «kva kan me nytta bygningen til». Det er positivt, og gjer at ein har ein «buffer» i fall krise, skriv Tore Atle Humlevik i dette lesarbrevet. (Foto: Ole Skaten)
SKEPTISK TIL RIVING: – Eg er glad for at iveren for å riva den gamle sjukeheimen er erstatta med «kva kan me nytta bygningen til». Det er positivt, og gjer at ein har ein «buffer» i fall krise, skriv Tore Atle Humlevik i dette lesarbrevet. (Foto: Ole Skaten)

Lesarbrev: Gjennom nålauga?

Publisert 16.10.2017 kl. 13.30.

Kommunestyret hadde på siste møte før ferien oppe sak om retningslinjer for tildeling av plass på sjukeheim /omsorgsbustad. Problemstillinga vart og lufta i siste formannskapsmøte.

I utgangspunktet burde det ideelt sett berre vera eitt kriterium for tildeling av plass, ynskje frå pasient eller pårørande.

Dersom ein gamal og/eller sjuk tysnesing føler seg utrygg i den bustaden han har, og ynskjer seg ein sjukeheimsplass, eller pårørande ikkje lenger maktar å ta seg av vedkommande, bør ikkje nokon overprøva dette. Det er den som har skoen på som kjenner kor den trykkjer!

Men så enkelt er det visst ikkje.

I saksutgreiinga frå rådmannen til kommunestyret kunne ein lesa følgjande:

«Kommunen skal tilby opphold i sykehjem eller tilsvarende bolig særskilt tilrettelagt for heldøgns tjenester dersom dette etter en helse- og omsorgsfaglig vurdering er det eneste tilbudet som kan sikre pasienten eller brukeren nødvendige og forsvarlige helse- og omsorgstjenenester.

Kommunen skal gi forskrift med kriterier for tildeling av langtidsopphold i sykehjem eller tilsvarende bolig særskilt tilrettelagt for heldøgns tjenester. Forskriften skal også omfatte pasienter og brukere som vil være best tjent med langtidsopphold, men hvor kommunen vurderer at vedkommende med forsvarlig hjelp kan bo hjemme i påvente av langtidsopphold. Forskriften skal videre regulere hvordan kommunen skal følge opp pasienter eller brukere som venter på langtidsopphold.»


Vurderingsgrunnlag

Tildeling av langtidsopphald i sjukeheim eller tilsvarande bustad særleg tilrettelagt for heildøgns teneste, vert gjort ut frå ei heilskapleg vurdering av den enkelte søkjar.

Vurderingsgrunnlaget er basert på opplysningar frå pasient/brukar og pårørande, samt tverrfagleg utgreiing av helsetilstand og omsorgsbehov basert på uttale frå fastlege, heimetenesta og evt anna helsepersonell.

Saka skal vera tilstrekkeleg opplyst før ein fattar vedtak. Kommunen kan fatta vedtak om kartleggingsopphald i institusjon som ledd i utgreiinga.

Frå departementet føreligg m.a. dette:

«Følgjande moment vert kartlagt og vurdert:

a) Pasient/brukar sine ynskjer.

b) Fysisk, psykisk og sosial funksjonsevne og hjelpebehov knytt til dette, IPLOS kartlegging inngår som del av denne kartlegginga.

c) Medisinske forhold med omsyn til sjukdom/skade. Prognose med omsyn til utvikling av helsetilstand.

d) Samtykkekompetanse.e) Rehabiliteringspotensiale.

f) Butilhøve- med omsyn til type bustad, kor mange i husstanden, geografisk plassering, fysisk utforming og standard, behov og høve for tilpassing og tilrettelegging.

g) Sosialt nettverk.

h) Grad av pårørandebelastning.

i) Noverande tenestetilbod, t.d. helse og omsorgstenester i heimen, grad av bistand frå nærståande, avlastning, bruk av velferdsteknologi og liknande.»

Altså ei gjennomgåande vurdering frå ymse fagpersonar og institusjonar som skal sitja som «domarar» og sila ut dei «verdige».

Dei fleste vil nok bu i heimen så lenge dei kan, og ein har gode omsorgsbustader, men dersom ein er utrygg, og kanskje ikkje heilt «klar», er ikkje ei vitjing av heimesjukepleie eit par gonger i døgeret godt nok, sjølv om heimesjukepleien gjer ein framifrå jobb.

For ei stund sidan var det i media ei sak frå Voss, som dei fleste reagerte på, slik vil me ikkje ha det. No er det nok ikkje slik på Tysnes pr i dag, men går me attende ein del år, kunne me nok ha funne liknande døme her, utan at det var lagt ut på FB eller andre media.


Ny sjukeheim

Me skal snart opna ein ny sjukeheim som sikkert blir blir føremålsteneleg og fin. Eg skal ikkje kommentera plasseringa, det har eg gjort utallege gonger før.

Men, den har ti plassar mindre enn den gamle som no skal leggjast ned. Dette har eg heile tida meint var feil, og meiner det framleis, men eit fleirtal i kommunestyre har gått inn for det, så gjort er gjort og spist er spist.

Rett nok vil den nye sjukeheimen innehalda ti omsorgsbustader, og dersom dei blir godt tilrettlagt, vil dei kanskje kunna kompensera for dei manglande ti sjukeheimsplassene. Eit forstudie før bygginga av den nye sjukeheimen konkluderte med at 30 plasser er nok, men dersom kartet og terrenget ikkje stemmer, er det alltid terrenget som er rett. Eit forstudie kan ikkje bestemma tal på gamle og sjuke.

Slik eg, og mange med meg ser det, må ein vurdera å oppretthalda drifta på avd D på eksisterande sjukeheim til ein ser det reelle behovet. Dette er såvidt eg skjønar ei svært «sjølvgåande» avdeling, og det er den nyaste delen av den gamle sjukeheimen. Det viktigaste må vera at kommunen til ei kvar tid har dei nødvendige plassar til rådvelde, så får ein tilpassa budsjettet etter det.

Går me attende eindel år, hadde me Nymark oppe og gjekk, der ein endåtil måtte bu to på eitt rom, og sjølv då var det krise. Tysnes har ein stor del eldre innbyggjarar, og stoda frå «fortida» kan lett dukka opp att. Samtalar med «pårørande» kan tyda på at plassbehovet er større enn me trur.

Eg er glad for at iveren for å riva den gamle sjukeheimen er erstatta med «kva kan me nytta bygningen til». Det er positivt, og gjer at ein har ein «buffer» i fall krise. Om ein kallar det sjukeheim, eller utvida omsorgsplassar, er berre semantikk, så lenge bebuarane har det bra og føler seg trygge.

Eg registrerer og at det i saka står at «det skal førast venteliste». Det er viktig at dette blir gjort, slik at ein kan få fram det reelle behovet. Sjølvsagt kan ein ikkje gå slavisk etter ei slik liste, men lista må eksistera, og tala på denne må vera tilgjengelege for kommunestyret, slik at dette organet kan justera budsjettet om det blir naudsynleg. Ei nyleg undersøking (TV2) viser at Tysnes ikkje har venteliste, om det er reelt er det positivt, men dette kan fort endra seg.

Konklusjonen må vera at kommunen må tilstreba å ha nok sjukeheimsplassar til råvelde, og ynskje frå pasient/pårørande må vera det som veg desidert tyngst ved tildeling av plass.


Siste saker Gå til framsida

Forventar ein kjekk konsert

– Julekonserten er ein årleg tradisjon. Onarheim Musikklag har hatt den så lenge eg har spelt med dei, for å seia det sånn, fortel Magne Storesætre.