TANGEN PASSAR PÅ TANGEN: Sunniva Tangen Haldorsen ser til at sukkertaren har det bra medan dei er i kara. Anders Karlsson-Drangsholt frå Bellona synest det er spanande å læra om prosessen.
TANGEN PASSAR PÅ TANGEN: Sunniva Tangen Haldorsen ser til at sukkertaren har det bra medan dei er i kara. Anders Karlsson-Drangsholt frå Bellona synest det er spanande å læra om prosessen.

I dette karet blir det dyrka 1000 meter sukkertare

I RexStar-anlegget på Reksteren dyrkar Sunniva Tangen Haldorsen store mengder tarestiklingar.
Publisert 02.12.2017 kl. 06.00.

– Det er som å ha eit akvarium. Taren krev dagleg tilsyn, forklarer Haldorsen, i det ho drar opp eit røyr med tarestiklingar.

Sukkertaren er berre nokre millimeter stor. Ein kan så vidt sjå blada på taren utan mikroskop.

Ho er nyutdanna molekylærbiolog, og har flytta frå Risør til Os for å kunna jobba på RexStar-anlegget.


Nytt liv

Sidan august har Ocean Forest skapt nytt liv i den tomme laksefabrikken på Reksteren.

– Me måler på sporane med ein målarkost. Det er nesten som å måla med gjørmevatn, forklarer Haldorsen.

Sporane er frøa til taren, og er på storleiken med sandkorn heilt i starten. Dei små sporane festar seg til ein tynn tråd, som er kveila rundt eit plastrøyr. – Det er gøy når ein ser at dei veks, seier Haldorsen, som følger tarespirene i 30 dagar, heilt til tauverket blir sett i sjøen.


Besøk av Bellona

Denne tysdagen har Haldorsen med seg Anders Karlsson-Drangsholt på ei omvising på anlegget.

Han er seniorrådgjevar for havbruk i miljøstiftelsen Bellona, og har teke turen frå Oslo for å sjå på anlegget på Reksteren.

– Det er viktig å vera kjent med alle sidene av produksjonen, seier han.

Bellona eig 50 prosent av Ocean Forest. Den andre delen er eigd av Lerøy Seafood Group, der Haldorsen jobbar.

– Det meste av taren me produserer blir no brukt til mat. Me ønskjer ei oppskalering, slik at taren kan erstatta produkt som i dag blir laga av olje. Tarenæringa har eit lite miljøavtrykk, seier Karlsson-Drangsholt.

Tare inneheld blant anna karbohydrat, mineral og protein, som kan nyttast til alt frå mat og fôr, til kosttilskot og biodrivstoff.


100 tonn tare

Arbeidet på Reksteren er i startfasen, og ønskjet er å effektivisera produksjonen.

– Me er ein av pionerane innan tareproduksjon, har dagleg leiar i Ocean Forest, Harald Sveier, tidlegare uttalt til «Tysnes».

Tarestiklingane blir sett ut ved Flatøy i Austevoll. I desse dagar blir tauverket frå den andre produksjonsrunden sett i sjøen. I april er sukkertaren klar til hausting. Sveier er så langt godt nøgd med produksjonen av tarestiklingar.

– Me har ein plan om å kunna hausta 80 til 100 tonn tare våren 2018, seier Sveier.

Ocean Forest jobbar med å optimalisera produksjonen av sukkertare.


Oppskalering

– Me driv og byggjer opp eit permanent stiklingsproduksjonsanlegg. Løysingane i år er litt provisoriske, seier Sveier.

Eit nytt reinseanlegg for vatn er akkurat blitt installert, og er klart for testing.

I to år har firmaet drive med tareproduksjon i blant anna Austevoll. Tidlegare har Ocean Forest kjøpt stiklingar, men no får dei kontroll på heile verdikjeda sjølv.

Saman med Ole Christian Kjerrgård og Peder Kolbeins-havn står ho for den daglege drifta.


Sesongbasert

Fleire og fleire får augene opp for verdien av tareproduksjonen. Til no har all taren som blei hausta i 2016 og 2017 blitt selt, kan Sveier fortelja.

Lerøy ønskjer å starta med taredyrking i sjøen på Tysnes også. Blant lokalbefolkinga blei det i sommar protestar mot planane på Toneset på Reksteren, sjølv om kommunen var positive.

– Søknaden på Toneset er framleis under behandling. Alle har så langt vore positive til søknaden. Me har gjennomført dialogmøte med lokabefolkninga, og no ventar me på at Nærings- og fiskeridepartementet skal sluttbehandla søknaden, seier Sveier.

Får dei godkjend søknaden er planen å leggja ut fortøyningar og starta produksjonen hausten 2018.

– Taren set me ut om hausten, og haustinga vil skje om våren. Om sommaren er det for lite næring i sjøen til at taren veks. Når sommargjestane er på besøk, vil mesteparten av tauverket vera fjerna, forklarer Sveier.

Han synest at det er godt å koma i gang med stiklingproduksjonen i RexStar-anlegget, og håpar at det kan bli tareproduksjon også i sjøen på Tysnes neste år.


MED LUPE: Anders Karlsson-Drangsholt ser nærare på tarestiklingane.
MED LUPE: Anders Karlsson-Drangsholt ser nærare på tarestiklingane.
FORSTØRRA: Slik ser sukkertaren ut gjennom lupa, etter 30 dagar. Taren er her nokre millimeter stor. I sjøen er ein normal storleik på sukkertaren mellom ein og to meter.
FORSTØRRA: Slik ser sukkertaren ut gjennom lupa, etter 30 dagar. Taren er her nokre millimeter stor. I sjøen er ein normal storleik på sukkertaren mellom ein og to meter.
SNART I SJØEN: I eitt slikt kar er det 1000 meter med sukkertare som skal setjast ut. Stiklingane har festa seg til tråden som er kveila rundt plastrøyret.
SNART I SJØEN: I eitt slikt kar er det 1000 meter med sukkertare som skal setjast ut. Stiklingane har festa seg til tråden som er kveila rundt plastrøyret.
FLUNKANDE NYTT: Eit heilt nytt reinseanlegg er montert inne i RexStar-lokalet, og er klar til bruk.
FLUNKANDE NYTT: Eit heilt nytt reinseanlegg er montert inne i RexStar-lokalet, og er klar til bruk.
ÅTTE GRADER ROMTEMPERATUR: I denne containeren, utanfor sjølve RexStar-bygget, står kara med tarestiklingar.
ÅTTE GRADER ROMTEMPERATUR: I denne containeren, utanfor sjølve RexStar-bygget, står kara med tarestiklingar.

Siste saker Gå til framsida

Vann skulepris frå Leger uten grenser

Ingeborg Eide, Malin Nerhus og Madelene Hauge frå Hatlestrand oppvekstsenter blei fylkesvinnarar ved å synleggjera den gløymde krisa om at titusenar av kvinner døyr av utrygg abort.

Lesarbrev: Til søknad om oppdrettsanlegg ved Toneset, Vernøy

I bladet Tysnes den 30.11.17 skreiv Ingunn Gjærde ei sak om tareproduksjon i RexStar sine lokale på Reksteren. Her opplyser Harald Sveier frå Lerøy Vest AS at Lerøy ønskjer å starta med taredyrking i sjø i Tysnes. Blant lokalbefolkninga blei det i sommar protestar mot planane på Toneset på Reksteren, sjølv om kommunen var positiv. Søknaden er framleis under behandling. Vidare opplyser Sveier...

Får 15.000 til oppsetjing av Hegglandshusa

Olav og Hilde Mary Laukhamar får 15.000 kroner i kommunal støtte til oppsetjing av dei gamle Hegglandshusa på Laukhamar. Det vedtok formannskapet samrøystes tysdag.Olav og Hilde Mary Laukhamar har i tillegg søkt Hordaland fylkeskommune om 100.000 kroner i tilskot til verna kulturminne. Nytt i år er at slike søknader til fylkeskommunen skal prioriterast av kommunen. Dette er den einaste...