SAMAN ATT: Samrawit Tesfazgi, Heran Ngusse, Sidona Ngusse, Yosan Ngusse og Ghirmay Andom kunne endeleg samlast som ein familie igjen i sommar.
SAMAN ATT: Samrawit Tesfazgi, Heran Ngusse, Sidona Ngusse, Yosan Ngusse og Ghirmay Andom kunne endeleg samlast som ein familie igjen i sommar.

Endeleg samla som ein familie

Ghirmay (45) flykta i gummibåt over Middelhavet for ei betre framtid i Europa. Etter tre år utan døtrene og kona, er heile familien no komen til Tysnes.
Publisert 03.12.2017 kl. 06.00.

– Det snør, det snør!

Fire jenter spring frå stova, gjennom gangen i kjellarleiligheita og ut døra utan ytterklede, sjølv om det er november. Tre av dei har på seg lange kvite kjolar med oransje mønster. Aldri tidlegare har dei opplevd den kvite, frosne nedbøren, som ofte dalar ned frå himmelen om vinteren på den nordlege halvkula.

Systrene Heran Ngusse (14), Yosan Ngusse (11) og Sidona Ngusse (7) er oppvaksne i Eritrea. Midt på sommaren, nærare bestemt 4. juli, kom dei tre jentene til Tysnes gjennom familiegjenforeining, saman med mamma Samrawit Tesfazgi (32).

Pappa Ghirmay Andom (45) har budd på øya sidan 2015. Då han endeleg fekk møta sine kjære igjen, hadde han korkje sett kona eller døtrene på tre år.


– Utruleg glad

– Eg blei utruleg glad då dei kom hit. Eg hadde venta så lenge, forklarar Ghirmay på eritreisk til Adhanet Haileslassie.

Også ho har flykta frå Eritrea, og blei busett på Tysnes for tre år sidan. Denne torsdag føremiddagen er Adhanet på vitjing hjå Ghirmay og Samrawit saman med dottera Betiel, og fungerer som tolk når «Tysnes» kjem innom for å ta ein prat.

Det er vanskeleg for Ghirmay å beskriva korleis det kjennest å endeleg ha familien samla igjen, men han fortel at dei hadde kontakt på telefonen heile tida, medan han budde på Tysnes.

– Trivst heile familen på Tysnes då?

– Tysnesingar er kjempegreie, understrekar Ghirmay.


Får leksehjelp

– Men kona og døtrene mine tenkte det såg annleis ut her, og synest Tysnes er ein litt liten stad. I Eritrea budde me i ein storby, forklarar 45-åringen, og fortel at familien plar å dra til Bergen, om dei skal kjøpa klede eller berre kosa seg.

Han går på introduksjonsprogrammet, som alle flyktningar som kjem til landet må gjennom, og mellom anna består av norskopplæring og samfunnsfag.

Samrawit har akkurat byrja der, og dei tre døtrene er blitt elevar på skulane i kommunen. Heran går på ungdomstrinnet på Tysnes skule, Yosan går på mellomtrinnet på same skule, og Sidona har byrja på Uggdal skule.

Døtrene trivest i det nye tilværet, men det er førebels vanskeleg for dei å læra norsk.

– Heldigvis får dei god hjelp av lærarane, tillegg til leksehjelp på ettermiddagen, mellom anna av Adhanet, forklarar Ghirmay.

Han fortel at dei to eldste døtrene spelar fotball og handball på fritida, saman med andre born på Tysnes.

– Me foreldre har ikkje så mykje fritid, sidan me må hjelpa borna med lekser, seier han.


Måtte i militæret

Mønsteret frå kjolane til døtrene, som dessutan er den eritreiske nasjonaldrakten, går att på duken på eit lite bord i stova. På det står to bilete av familiemedlammar, og eit bilete med religiøst motivt. Eit større bilete av Jomfru Maria og Jesus er hengt over sofaen i stova.

Gjennom bileta blir familien minna på heimlandet, som dei hadde nok av grunnar til å flykta frå.

I Eritrea var Samrawit heimeverande, og Ghirmay jobba som fotograf og sjåfør, men blei tvinga til å jobba i militæret i meir enn 20 år, som så mange andre frå same land.

Tal frå FN viser at mange tusen ungdomar rømmer frå landet for å unngå den lovpålagde militærtenesta.

Nasjonaltenesta, som både omfattar militær trening og samfunnsteneste, gjeld for alle mellom 18 og 40 år og skal i teorien varar i 18 månadar. I praksis kan den vara i fleire tiår og i verste fall livet ut, ifølgje både diplomatar og folk som har flykta, skriv nrk.no.

I 2015 kom nesten 3.000 asylsøkjarar til Noreg frå diktaturet, og nesten alle av dei får bli. Nasjonaltenesta blir ofte brukt som forklaring på kvifor eritrearar får opphald.


Drog med gummibåt

– Eg drog frå Libya over Middelhavet i ein gummibåt, forklarar Ghirmay alvorleg, og blir med det bilete på dei hundretusenar afrikanarar som kvart år set livet på spel for ei betre framtid i Europa.

Han fortel om den harde flukta frå Eritrea i 2014, saman med fire andre frå heimlandet. Då dei hadde kome seg over grensa til Etiopia, gjekk ferda vidare til Sudan. Derifrå flykta Ghirmay og dei andre gjennom Sahara til Libya. Framme i Italia, blei tog transportmiddelet store delar av vegen mot Noreg.

– Reisa var ulovleg, dyr og livsfarleg fram til me kom til Italia, forklarar Ghirmay.

– I Noreg var det ingen som spurte om reisebevis, utdjupar han.

Etter eit par år i landet søkte han om familiegjenforeining med Samrawit og døtrene. For at dei skulle koma seg til Noreg måtte også dei flykta til Etiopia, der dei venta på eit flyktningmottak i ni månadar, før dei heldt fram turen nordover.


Vil gjerne bli

– Det er berre å forsyna seg!

Samwrit set fram ein salatbolle på bordet. Der står også ein bolle med kjøt, saus og ein tallerken med lefser. Injera er nasjonalretten i Eritrea, men ingrediensane er det høve til å få tak i på matbutikkane på Tysnes.

Trass i at integreringa gjev både store og små utfordringar for familien, har dei draumar og von for framtida. Aller helst vil Ghirmay gå på fagskule, og utdanna seg til lastebil- eller bussjåfør. Samrawit er ikkje heilt sikker på kva ho vil gjera når ho er ferdig med introduksjonsprogrammet. Uansett er dei samstemde om at Tysnes kan bli ein fin stad å bu framover.

– Ja, dersom eg får høve til jobb, blir eg gjerne her, seier Ghirmay.


LAGAR KAFFI: Samrawit er i gang med å laga eritreisk kaffi.
LAGAR KAFFI: Samrawit er i gang med å laga eritreisk kaffi.
BUR I VÅGE: Familien har mange bilete og minne frå heimlandet i leiligheita i Våge.
BUR I VÅGE: Familien har mange bilete og minne frå heimlandet i leiligheita i Våge.

Siste saker Gå til framsida

Lesarbrev: Til søknad om oppdrettsanlegg ved Toneset, Vernøy

I bladet Tysnes den 30.11.17 skreiv Ingunn Gjærde ei sak om tareproduksjon i RexStar sine lokale på Reksteren. Her opplyser Harald Sveier frå Lerøy Vest AS at Lerøy ønskjer å starta med taredyrking i sjø i Tysnes. Blant lokalbefolkninga blei det i sommar protestar mot planane på Toneset på Reksteren, sjølv om kommunen var positiv. Søknaden er framleis under behandling. Vidare opplyser Sveier...

Får 15.000 til oppsetjing av Hegglandshusa

Olav og Hilde Mary Laukhamar får 15.000 kroner i kommunal støtte til oppsetjing av dei gamle Hegglandshusa på Laukhamar. Det vedtok formannskapet samrøystes tysdag.Olav og Hilde Mary Laukhamar har i tillegg søkt Hordaland fylkeskommune om 100.000 kroner i tilskot til verna kulturminne. Nytt i år er at slike søknader til fylkeskommunen skal prioriterast av kommunen. Dette er den einaste...