Kom frå USA for å sjå jåttseglarutstillinga

Juan Corradi (74) kom eins ærend frå USA til Norge for å få informasjon om norske jåttseglarar og sjå jåttseglarutstillinga i flytenaustet i Våge.
Publisert 12.05.2018 kl. 06.00. Oppdatert 13.05.2018 kl. 09.52.

Juan Corradi er medlem i styret i New York Yachtklubb. Tidlegare har han også vore formann – eller som det heiter på klubben sitt eige språk: «Chairman of the Seamanship Committee of the New York Yacht Club». Opp gjennom åra har professoren ved universitetet i New York hatt ei rekkje sentrale rollar i komiteen. Alt er på hobbybasis.


Opnar utstilling i juni

Neste år fyller New York Yacht Club 175 år. Det skal markerast med ei storstila markering. Jåttseglarane frå Tysnes, som i Amerika vart kalla for «The Norwegian Steam», er ein viktig del av historia. No vil Juan Corradi og New York Yacht Club markera jubileet med utstillingar om jåttseglarane både i Bristol, Newport og New York.

Feiringa tek til allereie i år. 21. juni vil det bli opna ei utstilling med «lectures and discussions» av William Lynn, «the Executive Director of the Herreshoff Marine Museum in Bristol», og John Rousmaniere, «the historian of the New York Yacht Club». Her vil ein kunna sjå multimediashow med videoar og bilete av utstillinga på Tysnes og effektar som Juan Corradi har fått låna.

– We expect this event and the opening presentation will be of great interest to sailors and the public at large, seier Juan Corradi.


Fekk fin mottaking

I nesten ei veke var Juan Corradi på besøk i Bergen og på Tysnes.

På Tysnes vart han teken imot av styret i Venelaget for jåttseglarane: John Johnsen, Olav Kalgraf, Turid Teigland, Kjell Arthur Lunde og leiar i venelaget Hans Ole Dalland. Heile styret stod klare til å ta imot Juan då han steig av ferja, saman med reisefølgje Jan-Erik Sverre frå Bergen og redaktør Sigbjørn Larsen i Skipsrevyen.

Aller fyrst var det omvising og informasjon i flytenaustet. Her fekk dei sjå utstillinga til venelaget, med bilete av jåttseglarane frå Tysnes, mannskapslister og generell informasjon om «The Norwegian Steam» som jåttseglarane blei kalla i Amerika. Dei frammøtte styremedlemene hadde alle slektningar som i si tid var jåttseglarar, både fedre, besteforeldre eller onklar. På den måten fekk Juan Corradi møta nokre av dei som kjenner jåttseglarane og jåttseglarmiljøet på Tysnes godt.


Einaste i Norge

Hans Ole Dalland synest det er stas at utstillinga som venelaget har i flytenaustet i Våge får så stor merksemd i USA.

– Det er ikkje noko prangande utstilling me har, men det er likevel kjekt å oppleva at New York Yacht Club fangar så stor interesse for den. Og no blir det nok endå meir, når bilete, videoar og effektar skal stillast ut der borte, seier han nøgd.

Jåttseglarane kom både frå Tysnes og andre plassar i Norge og i Europa, men så vidt ein veit er det berre på Tysnes at ein har gjenskapt historia som venelaget har gjort i flytenaustet.

Jåttseglarane frå Tysnes var ettertrakta av styrtrike amerikanarar som mannskap ombord på yachtane deira i den prestisjefylte regattaen «America’s Cup». Med mannskap frå Norge og Tysnes kunne amerikanarane henta heim sigrar i kamp mot engelskmenn.

På det meste hadde 250 tysnesingar jobb som mannskap om bord på båtane i America’s Cup.


Middag og video

På Mandelhuset fekk både Juan og dei andre ei minnerik stund. Her var det middag, tid til prat og her var også Jarle Petterson til stades og viste fram videoen han har laga om «The Norwegian Steam». Videoen er laga til 175-års jubileet til The New York Yacht Club.

Juan fekk og sjå kor Engel Vaage kom frå, både gardshuset og den gamle løa «Oppilåven» står framleis på småbruket. Engel Vaage var ein svært dugande jåttskipper. Han var og kontaktperson i Amerika og det var han som ordna hyre til mange av tysnesingane som var mannskap ombord på dei amerikanske skarpseglarbåtane.

Juan fekk og vera med på ein køyretur rundt Tysnes, og besøk på Sunnhordland museum og Stord maritime museum. I to netter overnatta han på Dalland.

– Many thanks for å wonderful stay and reception, and for warm friendship of Tysnes during my visit. I hope I will return before long, on my own boat, skriv han i gjesteboka til Venelaget for jåttseglarane.

For ti år sidan segla han med sin eigen seglbåt frå USA til Bergen, der båten vart liggjande til året etter. Då gjekk turen nordover til Bodø og Lofoten.

– Eg håpar å koma tilbake med båten min i 2020 eller 2021, seier Juan Corradi når han er innom redaksjonen i «Tysnes».

– Det var veldig interessant å få oppleva denne delen av historia, seier han etter mottakinga.

Han fekk og sjå Oselvarverkstaden på Os og Sjøfartsmuseet i Bergen, og han fekk omvising i naustet til båtlaget Njord/Tysnes. Kontrasten er stor når ein ser på medlemstalet, den lokale seglforeininga har hundre medlemer, medan yachtklubben i New York har 3.200 medlemer.

Kontakten mellom Juan Corradi og Tysnes vart knytt for tre år sidan då Inger og Øyvind Epland vitja New York Yacht Club.


– Minnerik oppleving

Redaktør i Skipsrevyen i Bergen, Sigbjørn Larsen, var invitert med til Tysnes i samband med ein artikkel om «The Norwegian Steam».

Han er imponert over historia om dei gode jåttseglarane frå Tysnes.

– Folk frå Tysnes hadde maritimt blod i årane. Fyrst rodde dei, så segla dei jekter til Nordland og så tok dei hyre på båtar over til USA, oppsummerer Larsen.

Han synest det var ekstra kjekt å få møta John Johnsen og Hans Ole Dalland som begge hadde fedre som var med som jåttseglarar, det same hadde Kjell Arthur Lunde og Turid Teigland.

– Her er far min, seier Hans Ole Dalland til Sigbjørn Larsen, og peikar på eit bilete.

– Eg møtte far min fyrst etter ni år, fortel John Johnsen til Larsen.

Skipsrevy-redaktøren brukar flotte ord når han omtalar utstillinga i Våge.

– Flytenaustet ligg som eit fantastisk smykke i hamnebassenget i Våge, og saman med utstillinga er det eit fantastisk kulturminne som dokumenterer denne viktige delen av historia. Dette var kjempehyggjeleg å få vera med på, seier Larsen.


AMERIKABESØK: Juan Corradi (sitjande framme til høgre) kom frå USA for å sjå jåttseglarutstillinga på Tysnes. I flytenaustet var det både omvising og informasjon av styret i venelaget. F.v. Sigbjørn Larsen frå Skipsrevyen, John Johnsen, Jan-Erik Sverre frå Bergen (sitjande), Kjell Arthur Lunde, Turid Teigland, Hans Ole Dalland (leiar i venelaget) og Olav Kalgraf.
AMERIKABESØK: Juan Corradi (sitjande framme til høgre) kom frå USA for å sjå jåttseglarutstillinga på Tysnes. I flytenaustet var det både omvising og informasjon av styret i venelaget. F.v. Sigbjørn Larsen frå Skipsrevyen, John Johnsen, Jan-Erik Sverre frå Bergen (sitjande), Kjell Arthur Lunde, Turid Teigland, Hans Ole Dalland (leiar i venelaget) og Olav Kalgraf.
MØTTE SLEKTNINGAR: Juan Corradi fekk møta heile styret i venelaget. Kasserar Olav Kalgraf hadde ein bestefar som var jåttseglar.
MØTTE SLEKTNINGAR: Juan Corradi fekk møta heile styret i venelaget. Kasserar Olav Kalgraf hadde ein bestefar som var jåttseglar.
MANNSKAPSLISTER: John Johnsen fortel om mannskapslister og om far sin som var jåttseglar. Juan Corradi lyttar og tek bilete.
MANNSKAPSLISTER: John Johnsen fortel om mannskapslister og om far sin som var jåttseglar. Juan Corradi lyttar og tek bilete.

Siste saker Gå til framsida

60 år sidan «The Vikings»

I 1957 vart heile Tysnes og store delar av Fusa sett på hovudet då det vart gjort kjent at sjølvaste Hollywood skulle spela inn ein film i Maurangerfjorden.