KOSELEG GJENSYN: Sauene ved Ådnastegen kjem springande mot Juniane, Evelin og Tilde når jentene endeleg er framme på stølen. (Alle foto: Camilla Korsnes)
KOSELEG GJENSYN: Sauene ved Ådnastegen kjem springande mot Juniane, Evelin og Tilde når jentene endeleg er framme på stølen. (Alle foto: Camilla Korsnes)

Ådnastegen lokkar to- og firbeinte til fjells

Stølen på Ådnastegen har vore brukt i lange tider. Enno ligg der åtte små sel og to noko større hytter. Juniane Vevatne Lunde (32) gjekk dit ofte som liten, og no fører ho og mannen Matthias Tønnessen tradisjonen vidare med borna sine.
Publisert 22.07.2018 kl. 06.00.

Det er tysdag morgon tidleg i juni. Sonen Lucas på ni år er reist til skulen i Uggdal, der han går i 4. klasse. Han ville svært gjerne vore saman med systrene Evelin på tre år og Tilde på 11 månader i dag, for dei skal få gå opp til Ådnastegen og overnatta til i morgon. Noko av det kjekkaste Lucas veit er å vera på Ådnastegen. Men i dag er det altså berre jentene som skal på tur. For faren, Matthias Tønnessen (33), kan heller ikkje vera med. Han må på jobb for Securitas i Bergen. Men han er heime i tunet på Vevatne når me kjem.

– Kom nedanom huset og få dykk litt kaffi før de legg ut på tur. Og så har Juniane bakt nokon krydderbollar før eg hadde stått opp. Ho er litt av ei drivkraft, den dama, seier Matthias og smiler fornøgd.

– Eg må alltid ha noko å gjera, av og til leitar eg etter arbeid, seier Juniane medan Tilde sit og gumlar i seg bolle og Evelin driv og vaskar ei fille i ei bøtte.


Garden

Juniane har budd i huset sidan 2008, etter at foreldra hadde restaurert det gamle huset på garden som totalt er på over 800 mål og som ho skal ta over etterkvart. Matthias vart ho saman med i 2012.

– Då var det eg som hadde rifle og jakta, mens no har han teke over rifla og jaktar hjort medan eg sit her med ungane, ler Juniane.

Ovanom huset høyrer me lyden av sauer og høns. Me går opp, og der kjem sauene springande mot oss.

– Olav, Olav, kom, kom, ropar Evelin, og jammen kjem det eit fint lam rett bort til henne og kosar. Evelin får ei mjølkeflaske og gjev Olav det han vil ha. Men dei fire grisane masar og på mat. Matthias kjem med matrestar dei har fått frå landhandelen, og grisane meskar seg med bananar, salat og andre godsaker.

– Borna er med på å stella dyra, men dei er også med på å slakta dei. Nokon veit ikkje at dyra må slaktast for at det skal bli kjøt å kjøpa i butikken. Me synest det er viktig at borna forstår kor kjøtet, pølsene og kabonadene kjem frå, seier Juniane og Matthias, medan Evelin har opna døra slik at hønsa kjem seg ut.


Løn for strevet

Juniane, fødd i juni, ja, vaks opp på Malkenes, der foreldra har gard. Sommarstid hadde dei sauene ovanom Ådnastegen, ein idyllisk vid dal som ligg vest for Vevatne og opp mot Tysnessåto. Mor til Juniane har fortalt henne at ho gjekk åtte gonger opp til Ådnastegen då ho var tre år gamal.

Juniane og Matthias hadde jentene med opp dit då dei var berre nokon få veker gamle. I dag vil Juniane at treåringen hennar skal gå opp sjølv, samstundes som ho har Tilde på 11 månader i beremeis. Dei køyrer så langt opp som det går an, men så er det å lokka og lura Evelin til å klara å ta seg opp dei bratte kleivane på eigne føter. Det er over ein time å gå for treåringen.

– No får me sjå kven som blir først opp til det treet der, lokkar mora.

– Du vann. Når me kjem opp til dei store steinane der, får du premie, lovar mora og ser at det har effekt.

– No vil eg ha drops, Og når me kjem til hytta, vil eg ha Nugatti, seier Evelin.

– Kan du Evelin gå først og seia kor tid eg skal starta, så tel du.

– Ein, to, tre, fire...ti, elleve, og så er mora komen ved sida av treåringen, som slik klarer å koma seg opp til målet høgt til fjells enno ein gong.


Sauene om natta

Nokon få dagar tidlegare har Juniane vore med andre i familien og drive sauene deira frå Malkenes og opp på fjellet ovanom Ådnastegen.

– Me gjekk i 23-tida om kvelden for at det ikkje skulle vera så varmt. Det gjekk bra, for sauene var lystne på fjellbeite. Men nett her i dette brattaste kvakk eg slik eg aldri har gjort før. Då var klokka 02.30, og det var på det mørkaste då ein hjort brått kom byksande nedover få meter frå meg. Eg trudde han skulle springa meg ned, fortel ho.


Ådnastegen

Me nærmar oss stølen når me høyrer sauebjøller.

– Sauene våre, ropar Evelin.

Men dei har gult band rundt halsen, og då er det ein av naboane sine sauer. Men litt lenger borte ser me ei mor med tre svarte lam, og det er besteforeldra til treåringen sine sauer.

– Sjå her skal du få litt brødskive å gje dei, seier Juniane, som då har bore ei roleg Tilde med solbriller heilt opp den bratte bakken.Det er eit fantastisk syn som openberrar seg når me endeleg ser stølen med dei åtte små sela og dei to hyttene. Fleire av sela er godt ivaretekne, medan andre er meir slitne. Dei to hyttene er svært godt vedlikehaldne. Den eine er privat. Den andre er den såkalla Skihytta, eigd av Lunde Ungdomslag, og det er der mor og døtre skal overnatta.

– Me er om lag 16 som har gått saman i eit hyttelag og brukar hytta og tek ansvar for vedlikehaldet. For eit par år sidan monterte Matthias og ein kamerat solcellepanel, slik at me har litt lys i stova og på soveromma. Det kosta 20.000 kroner, pengar me fekk for dugnadsarbeid på Tysnesfest. Det er nok Matthias, eg og borna våre som brukar hytta mest. Både sommar og vinter prøver me å vera her så mykje me kan.

Evelin spring frå oss andre og oppover bakken mot Skihytta.

– Der er rommet vårt. No vil eg ha Nugattien.


Heimelaga lunsj

Juniane er ikkje kokk for ingenting. Ho har førebudd lunsjen i god tid før avgang heimefrå. Ho dreg opp av sekken og set på bordet heimelaga knekkebrød, tomat, godt smør, salat frå hagen, paprika og leverpostei. Før det har ho vore i bekken og henta vatn og sett på kaffivatn. Med Tilde på armen har ho steikt egg og varma baconcheeseburgarane ho laga heime.

– I desse er det hjort, grisekjøt og bacon som Matthias har salta og røykt, alt frå garden. Det blir litt kjedeleg med berre hjort i burgaren.

I tillegg til brødskivene ho har skore opp, smakar det fantastisk godt med burgar, egg og salat.

– Mat er veldig viktig til fjells, og då må det ikkje berre vera noko tullemat, seier Juniane og ser at Evelin ikkje har problem med å setja til livs ei heil skive med Nugatti.

I løpet av juni skal Juniane starta opp igjen som Nordsjøkokk på Norne-feltet utanfor Norlandskysten, med to veker på og fire veker fri.

– Også der er det blitt stadig meir fokus på at maten skal vera sunn og god, seier Juniane og kjem på at Evelin også var lova eit kinderegg når dei var komne vel inn på hytta.


Ro og fred

– Då me var små, leika me i elva her med hermetikkboksar som båtar, og me fekk skyta med luftgevær på boksar. Når eg kjem her no som vaksen, finn eg tilbake til den roen eg veit eg kjende på då og. Heime har eg makk i ræva og maur i beina, men her kan eg roa meg og la borna leggja premissane. No vil dei bada i elva, og det er jo berre kjekt. Mor mi har sagt at eg som liten sa at «me er heldige som får gå på ferie og slepp å køyra». Det håpar eg at mine born og vil seia når dei veks til.




SPREK FAMILIE: Med premiar i sikte går det greitt for Juniane å få Evelin og Tilde med seg opp kleivane.
SPREK FAMILIE: Med premiar i sikte går det greitt for Juniane å få Evelin og Tilde med seg opp kleivane.
GODE VENER: Heime på garden på Vevatne trivst lammet Olav og Evelin svært godt saman.
GODE VENER: Heime på garden på Vevatne trivst lammet Olav og Evelin svært godt saman.
SJØLVBERGA: Matthias får tid til å mata grisene før han må på jobb.
SJØLVBERGA: Matthias får tid til å mata grisene før han må på jobb.
HØGT OVER HAVET: Evelin på veg opp mot Skihytta har gått nærare 500 meter over havet.
HØGT OVER HAVET: Evelin på veg opp mot Skihytta har gått nærare 500 meter over havet.
FLAGET MÅ OPP: Straks dei er komne til hytta, må det markerast at dei er framme ved målet.
FLAGET MÅ OPP: Straks dei er komne til hytta, må det markerast at dei er framme ved målet.
MULTITASKING: Juniane har trening i å ta seg av borna medan ho kokkelerer.
MULTITASKING: Juniane har trening i å ta seg av borna medan ho kokkelerer.
AVKJØLING: Systrene Evelin og Tilde set pris på eit bad i elva i varmen.
AVKJØLING: Systrene Evelin og Tilde set pris på eit bad i elva i varmen.
IDYLL: Det gjer seg ikkje sjølv å koma seg opp til Ådnastegen, men desse tre får mykje att for strevet.
IDYLL: Det gjer seg ikkje sjølv å koma seg opp til Ådnastegen, men desse tre får mykje att for strevet.
SYSKENKJÆRLEIK: Lucas og systrene kosar seg saman i Skihytta. Her frå vinterferien i år. (Foto: privat)
SYSKENKJÆRLEIK: Lucas og systrene kosar seg saman i Skihytta. Her frå vinterferien i år. (Foto: privat)

Siste saker Gå til framsida

Leiar: Markerte Tysnes med nytt EM-gull

Det er stas når tysnesingar markerer seg utanfor kommunen, ja, til og med i utlandet. Ekstra stas er det når det er unge tysnesingar som set Tysnes på kartet.I sist veke kom styrkeløftar Anna Dorthea Espevik heim til Tysnes med ein ny gullmedalje. Denne gongen var det eit EM-gull. Europameisterskapen vart...

Markerer TV-aksjonen med fredagskafé

Tysnes skule gjentek suksessen frå i fjor og markerer også i år TV-aksjonen med fredagskafé fredag føremiddag. I fjor var det tett i tett med folk og trangt om plassen i den gamle gymsalen på skulen. I år vert arrangementet flytta til Tysneshallen. – Der blir det kafé og underhaldning for alle som ynskjer å koma, melder inspektør Synnøve Vines til avisa.