PÅ SELØYO: Knut Rogde på Seløyo på 1960-talet. Då står framleis Seløyostovo på øya. Seløystovo til venstre i biletet, den nyare buo til høgre. (Privat foto)
PÅ SELØYO: Knut Rogde på Seløyo på 1960-talet. Då står framleis Seløyostovo på øya. Seløystovo til venstre i biletet, den nyare buo til høgre. (Privat foto)

På Seløyo for 50 år sidan

Dette biletet er teke på Seløyo for vel 50 år sidan. Det var truleg like før Seløystovo vart flytta til Onarheim.
Publisert 14.10.2018 kl. 06.00.

Det er Knut Rogde me ser på biletet. Han var kring fem år den gongen. I så fall må biletet har vore teke i 1966.

Seløystova vart flytta frå Seløyo til Onarheim i 1968. Den gamle røykstova vart då plassert inni bygningen som i dag går under namnet Seløystovo.

Røykstova dekkjer vel halvdelen av bygget som står på Onarheim i dag. Når ein kjem inn hovuddøra, kjem ein til eit inngangsparti med dør inn til denne gamle stova. Frå stova er det ei anna dør inn til eit tilkopla kammers som også er eit tømra rom. Dette kjem frå ei gamal stove som i si tid stod på Gongstø i Skjelleviksundet.


To røykstover på Seløy

Midt på 1800-talet stod det to røykstover på Seløyo, ei på kvar av gardane. Då Mads Hansson Sæløen (1861-1943) gifta seg i 1886, bygde han røykstova på bruk nummer 1 om til glasstove, bygde på loft og sette inn ein ny omn, slik at ho vart monaleg større.

Røykstova på det andre bruket tok den same Mass’en sidan i bruk som verkstad. Denne stova stod nedom Mass’en sitt hus. Eigentleg var dette to hus som var bygd saman, med ei stova i eine enden og ei bu i den andre enden, slik byggjeskikken var på den tida.

Det var denne stova sogeinteresserte lokalpersonar fatta interesse for i fylkesagronom Arne Bu (1926-55) si tid. Han heldt denne gamle røykstova i god stand. Her samla han ofte vener, og han tok imot gjester frå ymse bygder. Han var og ein person som gav råd og rettleiing som vedkom gard og bondeliv.

Bu gav i 1950-åra eigedomen sin i Seløyo til Hordaland landbruksselskap. I styremøte i Hordaland Landbruksselskap 1. desember 1960 vart det vedteke å tilby Sunnhordland Folkemuseum å ta over huset med den gamle stova.


Til Onarheim

Seinare vart det ein lang prosess med brevveksling og samtalar mellom Tysnes Muselag, Sunnhordland folkemuseum og Tysnes kommune. I mars 1964 var Alv Askeland og Øyvind Døssland i forhandlingar med Sunnhordland folkemuseum og sogelag om overtaking og pris for Seløystova. Resultatet av dette vart at Tysnes Muselag skulle få løyve til å flytta stova til Onarheim, på ei tuft som tidlegare ordførar Torbjørn Onarheim hadde lova å stilla gratis til rådvelde, men at Sunnhordland folkemuseum og sogelag framleis skulle vera eigar av stova.

Og slik vart det. Kommunestyret i Tysnes godtok også denne løysinga. I vedtaket frå kommunestyret i juni 1964 heiter det at Tysnes kommune tek på seg ansvaret for at Tysnes muselag si tilsyns- og vedlikehaldsplikt vert halden i samsvar med kontrakten.

Sommaren 1968 var stova teken ned, og hausten same året vart ho reist på Onarheim, der ho står den dag i dag.

Kjelder: Olav Skjellevik, Nils Kåre Myklebust.


SELØYO I DAG: Knut Rogde har nok for 50 år sidan stått oppe ved trea mellom hovedhuset og uthuset. (Foto: Olav Skjellevik)
SELØYO I DAG: Knut Rogde har nok for 50 år sidan stått oppe ved trea mellom hovedhuset og uthuset. (Foto: Olav Skjellevik)
PÅ 1950-TALET: Frå det gamle tunet i Seløyo. Biletet er henta frå Tysnessoga bind 1. Det låge huset i framgrunnen er den gamle røykstova. (Foto frå Tysnessoga)
PÅ 1950-TALET: Frå det gamle tunet i Seløyo. Biletet er henta frå Tysnessoga bind 1. Det låge huset i framgrunnen er den gamle røykstova. (Foto frå Tysnessoga)
I DAG: I dag står Seløystovo på Onarheim. (Foto: Olav Skjellevik)
I DAG: I dag står Seløystovo på Onarheim. (Foto: Olav Skjellevik)

Siste saker Gå til framsida

Leiar: Lokale stadnamn handlar om identiteten vår

Det var ein grundig og til dels heftig debatt då Tysnes kommune for nokre år sidan skulle handsama saka om stadnamn og vegadresser. I kommunestyret vart det stort fleirtal for å nytta o-endingar i lokale stadnamn. Det vart ikkje godt motteke hjå Statens Kartverk. Kartverket krov at lokale stadnamn som Årbakkaheio, Skåte, Eiabrekko og Skåravågen vart endra til Årbakkaheia, Skotet,...