TANZANIA: Nyleg kom Eldbjørg Knudsen tilbake til Norge, etter å ha vore i Afrika for å utdanna synspedagogar. Her er ho avbilda med eit knippe elevar på ein lokal skule. (Alle foto: Privat)
TANZANIA: Nyleg kom Eldbjørg Knudsen tilbake til Norge, etter å ha vore i Afrika for å utdanna synspedagogar. Her er ho avbilda med eit knippe elevar på ein lokal skule. (Alle foto: Privat)

Reiste til Tanzania for å utdanna synspedagogar

For eit par veker sidan kom Eldbjørg Knudsen tilbake frå ein noko spesiell tur.
Publisert 01.12.2018 kl. 06.00.

– Eg reiste dit den 31. oktober, og tilbake den 16. november, seier Eldbjørg Knudsen.

Styraren i Vågsmarka barnehage kom nemleg nyleg heim att, etter å ha vore med på å læra opp synspedagogar i Tanzania.

– Det var kjempespennande! held Knudsen fram.


Utdanna synspedagog

– Det byrja jo med at eg er utdanna synspedagog. Eg jobbar 70 prosent som styrar i barnehagen og 30 prosent som synspedagog i kommunen, seier ho.

Utdanninga hennar har særskilt fokus på synspedagogikk for barn og unge.

Ifølgje Knudsen er det framleis mest vanleg at synspedagogar jobbar med eldre, sjølv om ein òg finn synsvanskar hos unge.

– Ny forsking seier at mellom 20 og 25 prosent av barn slit med synsvanskar, fortel ho.

– Tysnes er ein føregangskommune på dette området. Me er kanskje den einaste kommunen som har tilsett ein synspedagog for barn og unge, seier Knudsen.

Ho legg til at sjølv små synsvanskar kan gi store lesevanskar, og at å trena muskulaturen i augo har god effekt på barna.


Utdanningsprosjekt

– Høgskulen på Vestlandet, avdeling Bergen, jobbar med eit prosjekt der dei utdannar synspedagogar i Tanzania. Dei jobbar med støtte frå Forskingsrådet, NORAD, og Innovasjon Norge, forklarer Knudsen.

Prosjektet går over fem år, og byrja i fjor. Då starta HVL med å utdanna lærarar på eit college i Tanzania. I tillegg har lærarar på nokre av dei lokale barneskulane fått utdanninga.

– No har tre fjerdedelar av lærarane på det colleget fått utdanninga, seier Knudsen.


Fekk tilbod om å bli med

– Eg har ein del erfaring med å synskartleggja barn, seier ho, som ein av grunnane til at ho blei valt ut til å vera med på prosjektet.

– Kva tenkte du då du fekk det tilbodet?

– Eg tenkte «oops, klarer eg det?». Men så tenkte eg at det var ei unik moglegheit, og at eg hadde ferie til gode. Eg berre hoppa i det, ler Knudsen.


Ut i praksis

Medan Knudsen var i Tanzania blei 110 elevar på lokale barneskular synstesta, som del av collegestudentane si utdanning.

Om ikkje altfor lenge får studentane òg prøva seg på eigahand:

– I mars skal studentane ha tre veker med synstrening for 30 av dei elevane som blei testa, seier ho.


Sterke inntrykk

Knudsen fortel om mykje ho beit seg merke i i løpet av turen – blant anna levekåra til folk i Tanzania, som ikkje akkurat når opp til det me er vane til her heime.

Det var 23 barn på skulen med albinisme. Desse gjorde særskilt sterkt inntrykk på barnehagestyraren.

– Barn med albinisme er ikkje trygge i Tanzania, fortel Knudsen.

Mange trur at folk med albinisme er magiske, og at avskorne kroppsdelar frå dei kan gjera underverker for det meste.

– Og så er det fleire som trur at valdtekt av jenter med albinisme kurerer AIDS, seier ho med alvor i stemma.


Dårlegare syn

Elevane med albinisme var likevel noko tryggare, ettersom dei budde på skulen. Likevel hadde dei særskilte utfordringar.

Blant anna blei dei ikkje inkludert av dei andre, fordi dei var annleis.

I tillegg hadde dei dårlegare syn.

– Me veit jo at personar med albinisme har synsvanskar. I tillegg hadde dei nystagmus, som gjer at augo dirrar frå side til side, fortel Knudsen.


Også blant dei andre elevane fann ein synsvanskar. Ifølgje Knudsen stemde tala godt overeins med statistikken for Norge. Velgjerande stifting

Sjef for prosjektet er Gunvor Wilhelmsen, førsteamanuensis ved Høgskulen på Vestlandet.

Turane til Tanzania har òg gjort sterkt inntrykk på ho.

Ho og kollega Marion Felder bestemte seg for å gjera noko for å betra situasjonen for barna i Tanzania. Også Eldbjørg Knudsen er engasjert i dette arbeidet.

– Dei lagar ei stifting for å få inn pengar, blant anna for barna med albinisme, fortel Knudsen.

– Det er lett å tenkja at me ikkje kan hjelpa alle. Men her må me tenka på enkeltmenneska me kan hjelpa, meiner ho.


Safari

Sjølv om det var mykje alvor, fann Knudsen òg tid til moro. Ein dag var ho på safari i fleire timar.

– Eg måtte få med meg det, så eg og ein annan var på safari i fem timar, fortel ho.

Der såg dei både elefantar, sjiraffar, zebraar og vassbøflar.

– Det var ikkje akkurat sesong for safari, så dei trudde ikkje at me kom til å sjå løver. Men me såg fem løver, smiler Knudsen, som ikkje ser vekk ifrå at det kan bli fleire turar til Tanzania i framtida.


ALBINISME: Barna med den medfødde pigmentmangelen hadde særskilte utfordringar, både når det kom til syn og korleis dei blei inkludert på skulen.
ALBINISME: Barna med den medfødde pigmentmangelen hadde særskilte utfordringar, både når det kom til syn og korleis dei blei inkludert på skulen.
KARTLEGGING: Ein lærar testar synet til ein elev.
KARTLEGGING: Ein lærar testar synet til ein elev.
SAFARI: Det blei òg tid til litt moro mellom alt arbeidet.
SAFARI: Det blei òg tid til litt moro mellom alt arbeidet.

Siste saker Gå til framsida

Saltebil utfor på glatta

Ein saltebil ute på oppdrag for å salta hamna utfor vegen ved Flakkavåg i sju-halv åtte-tida måndag morgon.