LOGISTIKK: Det var mykje tømmer som var frakta vekk frå Ånuglo. (Foto: Stein Byrkjeland)
LOGISTIKK: Det var mykje tømmer som var frakta vekk frå Ånuglo. (Foto: Stein Byrkjeland)

– Det største skogsrestaureringsprosjektet i norgeshistoria

Ånuglo, og øyane rundt, har dei siste åra vore gjenstand for mykje arbeid for å bevara den rike naturen i området.
Publisert 20.12.2018 kl. 14.00.

– No er me akkurat ferdig med maskinhogsten på Seløya, og i fjor hogde me på Ånuglo, fortel Stein Byrkjeland.

Han er assisterande miljøvernsjef hos Fylkesmannen i Hordaland, og jobbar mykje med verna område i fylket. Eit av desse områda inkluderer Ånuglo, Midtøya, Seløya og Flornes.

– No har me starta med arbeidet på Flornes, og håpar å vera ferdig der før jul, opplyser Byrkjeland.


Verna område

Det er omfattande prosjekt som er sett i gang aust i kommunen. Områda det er snakk om har tidlegare vore eigd av Statskog, men vart i 2012 kjøpt av Miljødirektoratet. To år seinare vart områda verna, med formål om å få tilbake det originale naturlandskapet.

– Me er pålagt å verna ti prosent av all naturskog i landet. På Vestlandet har me litt igjen før me når det målet, seier Byrkjeland.Han fortel vidare at området, som går under namnet Ånuglo, Midtøya, Seløya og Flornes naturreservat, vart plukka ut som ein del av desse ti prosenta då Miljødirektoratet fekk høve til å ta over eigerskap.

– Ånuglo, og resten av reservatet, er eit interessant område som naturskog. Det har eit stort biologisk mangfald, seier fylkesmannrepresentanten.


Hemlokk og edelgran

Arbeidet i naturreservatet inneber å fjerna alle restar av planteskog, og opna opp for naturskog.

– Me har berre vore inne og hogd, me har ikkje planta ny skog sjølve, opplyser Byrkjeland.

På Ånuglo vart det på midten av 1900-talet sett ut framande tresortar. Sortar som er sterke på sjølvfrøing, og har gjeve vanskelege vekstvilkår for dei naturleg heimeverande treslaga i området.

– Det har vore store utfordringar knytt til Ånuglo. Me har sett at det har vore heftig sjølvfrøing på øya, spesielt med hemlokk og edelgran, fortel Byrkjeland.

Hemlokk er ein type bartre som er importert frå Nord-Amerika, med gode spreiingseigenskapar. I tillegg til å spreia seg raskt, kan hemlokken normalt verta opp mot 60-70 meter høg, noko som gjer at den også tek mykje plass og mykje sollys.

Også edelgran er ein importert tresort, som naturleg høyrer heime i Sentral-Europa, og delar av Aust- og Sør-Europa. Også denne er kjend for å spreia seg raskt.


Møtte skogeigarlaget

Byrkjeland har også vore involvert i å spreia informasjon om prosjektet. I haust var han på Tysnes for å presentera arbeidet for Tysnes skogeigarlag. Presentasjonen hadde fått namnet «Ånuglo – det tapte paradis».

– Ånuglo er ei av perlene i kystnaturen ut mot Hardangerfjorden, sa ein engasjert Byrkjeland til dei frammøtte i skogeigarlaget den gongen.

Der fortalde han mellom anna om øya sine eigenskapar når det gjeld veksthøve, og om særskilde plantar som ein finn på øya.

– Me har mellom anna den sannsynlegvis største kristtornen i landet, og kanskje også i Nord-Europa, sa han under presentasjonen.

Det vart også fortalt om dei store førekomstane av eføy og barlind på øya. Berggrunnen og plasseringa til Ånuglo gjer at øya gjev opphav til ein uvanleg frodig vegetasjon.


Skogdrift og naturvern

Årsaka til at framande tresortar har vorte introdusert, både på Ånuglo og andre stader, er at det er gode treslag for skogbruk. Byrkjeland er oppteken av at skogdrift og naturvern skal gå hand i hand.

– Me vil verna det viktigaste av naturen, og dei viktigaste artane. Samtidig skal me ha nok område der skogbruk vert prioritert. Det handlar om å finna eit balansepunkt mellom skogbruk og naturvern, fortel han.

Det kom også fram på møtet i haust med skogeigarlaget.

– Me skal driva skogbruk der det er riktig og fornuftig, og så skal me driva naturvern der det er riktig og fornuftig. Og no er det på tide å få Ånuglo litt «i vater» igjen, fortalde han på møtet.


Skogsrestaurering

– I omfang vil eg nok seia at dette er det største skogsrestaureringsprosjekt i norgeshistoria, fortel den assisterande miljøvernsjefen.

Å gjera slike store hogstinngrep er uvanleg arbeid. Byrkjeland opplyser at miljømynda stort sett jobbar med å verna eksisterande naturskog, men at dei også i blant må driva med skjøtsel, som på Ånuglo.

Sjølv om det tyngste og største arbeidet vart gjennomført på Ånuglo i fjor, og på Seløya i haust, er det mykje som må gjerast i mange år framover.

– Det er ikkje alle tre ein får tatt med maskinhogst. I tillegg må ein etterkvart inn og fjerna uynskte ungtre som kjem opp igjen av hemlokk, edelgran og dei andre uynskte treslaga. Det kan ikkje stå eit einaste frøtre igjen av desse slaga, så dei neste ti åra vert det mykje krevande oppfølging og beredskap på det området, fortel Byrkjeland.

Det er mykje etterarbeid i vente i naturreservatet i åra som kjem, og det vil ta tid før den naturlege kystskogen har fått reetablert seg. Byrkjeland er godt nøgd med arbeidet som er gjort, og trur at tysnesingar vil ha stor glede av naturen på øyane i framtida.

– På Seløya er det gjort eit kjempearbeid. Det er ikkje lett å sjå at ein har vore inne med store maskinar. Om nokre tiår trur eg naturen i reservatet vil verta veldig flott, seier han.


HOGST: Ånuglo vart i fjor rydda for uynskte treslag. (Foto: Stein Byrkjeland)
HOGST: Ånuglo vart i fjor rydda for uynskte treslag. (Foto: Stein Byrkjeland)
MØTTE SKOGEIGARAR: Stein Byrkjeland presenterte ivrig prosjektet for Tysnes skogeigarlag tidlegare i haust.
MØTTE SKOGEIGARAR: Stein Byrkjeland presenterte ivrig prosjektet for Tysnes skogeigarlag tidlegare i haust.
ÅNUGLO: I 2012 var store deler av Ånuglo, Midtøya, Seløya og Flornes verna, og sidan den gong har det vore mykje arbeid med å hogga vekk uynskt skog. (Arkivfoto)
ÅNUGLO: I 2012 var store deler av Ånuglo, Midtøya, Seløya og Flornes verna, og sidan den gong har det vore mykje arbeid med å hogga vekk uynskt skog. (Arkivfoto)

Siste saker Gå til framsida

– Eg trudde eg skulle spy

Sterke kjensler har vore i sving på Tysnes skule i dag. Der har nemleg elevane i 10. klasse hatt sin aller siste eksamen på grunnskulenivå.