LEGG TIL: Sondre Dale Alvheim fortøyer båten ved oppdrettsanlegget Onarøy.
LEGG TIL: Sondre Dale Alvheim fortøyer båten ved oppdrettsanlegget Onarøy.

Ingen dagar er like

Det er ei rekkje faste oppgåver å halda styr på, men det skjer likevel så mykje anna at ingen dagar vert like. – Det likar eg godt, seier Sondre Dale Alvheim.
Publisert 19.02.2019 kl. 17.30.

Det er blankstille fjord denne morgonen, når lærlingen legg til kai ved Alsaker Brygge på Onarheim. Dei første bleike solstrålene kryp sakte over kanten på Kvinnheradfjella og kastar lys på Sondre sin arbeidsplass, som ligg forankra ute i fjorden.

– Er det ikkje flott, meir konstaterer enn spør han, før han kjapt legg til:

– Det er slett ikkje alltid det er slik. Det kan blåsa så heftig og bli så store bølgjer at me ikkje kjem ut til merdane der laksen veks seg stor. Men eg har enno ikkje opplevd at me ikkje har kome oss ut til flåten på anlegget ved Ystanes utanfor Ølve, der eg jobbar til dagleg, seier lærlingen, som snart kan sjå tilbake på to års fartstid i Alsaker Fjordbruk.


Må lika deg på sjøen

Om ikkje altfor lenge ventar fagprøven som vil gje han fagbrev i akvakultur.

– Eg likar å vera på sjøen i all slags vêr, og det må du lika skal du trivast i denne jobben, seier Sondre, og får opp farten på arbeidsbåten «Lomen», som lagar breie striper i fjorden på veg ut mot næraste anlegg.

– Dette er ein annan type anlegg enn det eg er på til dagleg, men med om lag like mykje fisk i sjøen. Rundt 600.000 smolt i storleiken 100-300 gram blei sett ut, og det er spennande å sjå korleis dei veks til slaktferdig laks på fem-seks kilo, seier Sondre.


Frå olje til oppdrett

Han hadde eigentleg staka ut kursen mot ei framtid i oljenæringa, som fleire slektningar heime i Fusa.

– Eg var i sving med ei mekanisk utdanning på Fusa vidaregåande med TIP og PIT, men så kom dumpen i olja, og saman med fire andre medelevar fekk eg sjansen til å gå over på eit eittårig kombinert løp med naturbruk og akvakultur, med sikte på jobb i oppdrettsnæringa. Eg søkte læreplass fleire stader, fekk kjapt svar frå Alsaker Fjordbruk, kom til intervju og fekk eit veldig godt inntrykk av bedrifta. Så eg sa ja med ein gong eg fekk tilbod om læreplass der. Det har eg ikkje angra på, eg trivst veldig godt med gode kollegaer, slår den unge karen frå Fusa fast.

Kvar måndag er det luseteljing på anlegga, ei av dei faste oppgåvene som må gjerast for å kontrollera mengde lus på laksen, og syta for at fisken har det best råd i merdane.

– Då tek me opp 20 laks i kvar merd og sjekkar, og ser etter daud fisk som må fjernast. Me går også over anlegget og følgjer med på at alt fungerer som det skal, forklarer Sondre Dale Alvheim.


Til Bergen på skule

Han likar å mekka bil, og kjøra bil, og dei kring femti minuttane frå heimplassen i Fusa til kaien i Ølve og båten han brukar for å koma seg ut på anlegget, skremmer ikkje.

– Nei, det går heilt fint, og så langt har eg ingen planar om å flytta på meg om eg skulle få fast jobb som fagarbeidar. Eg har lyst å skaffa meg meir utdanning, og har planar om å ta påbygg på skule i Bergen, der eg vil skaffa meg studiekompetanse. Men eg trivst så godt at eg godt kan tenkja meg ei framtid innan oppdrett. Det er like fullt godt å ha fleire bein å stå på, og meir utdanning vil vera eit gode, meiner Sondre.

Ute på Onarøy, anlegget med god utsikt til både fjell og hovudbasen til Alsaker Fjordbruk på Onarheim, treffer me Aksel Lande. Han har snart tre års fartstid på anlegget, og ein heilt annan veg til jobben enn det Sondre har.


Heim til Tysnes

– Etter vidaregåande skule har eg mellom anna studert samfunnsøkonomi ved Universitetet i Bergen, men så gjekk eg lei av skulen og søkte jobb som vikar her. Eg ville heim til Tysnes, her er det godt å vera, men eg kan tenkja meg å ta meir utdanning for å stå betre rusta til ei framtid i næringa. Ulempa er at eg må til Bodø for å ta den vidareutdanninga eg har mest lyst på, havbruk og leiing, seier Lande.

Med den bakgrunnen Sondre har, er det mest praksis, men også ein del teori på veg mot fagprøven.

– Det er mykje å læra om fisken, både når det gjeld anatomi og biologi. Sjølve fagprøven går over to dagar. Første dag får eg presentert ei oppgåve, neste dag er det å visa i praksis at eg kan utføra dei oppgåvene eg skal prøvast i, utdjupar lærlingen, som ser ende på to års innhaldsrik læretid.

– Det fine er at eg som lærling her har fått god løn i læretida, første året 60 prosent av det ein fagarbeidar tener, den siste tida 80 prosent av løna. Det kjem godt med, seier Sondre Dale Alvheim, før han set kursen mot anlegget på Ystanes, der dagens dont ventar.

Satsar på lærlingar

– Me har 11 lærlingar i Alsaker-konsernet for tida, og er opptekne av denne måten å rekruttera på. Me ser gjerne at lokale folk med dei rette haldninga søkjer. Får me tak i tilsette med tilknyting til området her, viser erfaringane at me får behalda dei lenger, seier personalkonsulent Helga Irene Pettersen.

– Kva haldningar legg de vekt på når de vel ut lærlingar?

– Dei må vera framoverlente, visa at dei vil gjera ein innsats og er i stand til å ta initiativ for å løysa dei oppgåvene som ventar.

– Som lærling hos Alsaker, er ein sikra jobb når fagbrevet er på plass?

– Sjansen er stor, men sikker er ein ikkje. Det spørst korleis behovet er for ny arbeidskraft der og då, understrekar Pettersen.

– Skulle det ikkje vera jobb hos oss nett då, er sjansen stor for at eit av dei andre oppdrettsselskapa i nærområdet har ledig jobb. Dette er ei stor næring på våre kantar, og med fagbrev i handa står du godt rusta, supplerer kontormedarbeidar Ingrid Storetvedt. Ho er ofte å sjå på utdanningsmesser, og viser til at opplegget dei har hatt med å invitera alle tiandeklassingane på Tysnes til dagsbesøk for å høyra om kva bedrifta har å tilby, har gitt god respons.


Stor spennvidde

– Mange blir overraska over kor mange ulike yrkesgrupper som finst blant dei kring 260 tilsette i Alsaker Fjordbruk. Her har me folk med bakgrunn både som sjukepleiar og kokk, advokat og platearbeidar, ingeniør, fiskar og ei rekkje andre yrke, seier Storetvedt.

For dei som kan tenkja seg ei framtid i konsernet, peikar ho gjerne mot utdanningsvegen TAF-marin.

– Dette er ein veg som er altfor lite kjent, her kombinerer ein skulegang med arbeidsliv i eit fireårig løp, der ein får både fagbrev og spesiell studiekompetanse. Dei tre første åra er ein tre dagar på skule og to i bedrift, siste året er det to dagar på skule og tre i bedrift.

Lars Mæland

redaksjonen@tysnesbladet.no


ULIK BAKGRUNN: Sondre (t.v.) og Aksel Lande jobbar begge på oppdrettsanlegg, men har ulik bakgrunn for jobben.
ULIK BAKGRUNN: Sondre (t.v.) og Aksel Lande jobbar begge på oppdrettsanlegg, men har ulik bakgrunn for jobben.
LEGG TIL: Sondre Dale Alvheim fortøyer båten ved oppdrettsanlegget Onarøy.
LEGG TIL: Sondre Dale Alvheim fortøyer båten ved oppdrettsanlegget Onarøy.

Siste saker Gå til framsida

Vegstenging - Myrdal

Vegen til Myrdal vert stengt fredag 22. mars mellom klokka 0800 og 15.00 på grunn av vegarbeid. Gjeld for for privatbilar på strekkja ovanfor Hagen. Brann og ambulanse får passera.