FORSKINGSTOKT: I dette biletet frå 2015 er Morven 500 kilometer nord for Svalbard, og skal til å bora seg gjennom ein meter med is, for å setta eit måleinstsrument i vatnet under isen. (Foto: Privat)
FORSKINGSTOKT: I dette biletet frå 2015 er Morven 500 kilometer nord for Svalbard, og skal til å bora seg gjennom ein meter med is, for å setta eit måleinstsrument i vatnet under isen. (Foto: Privat)

Morven (28) forskar på hav og klima

Morten Muilwijk kom til Tysnes som tiåring. No tar han doktorgrad.
Publisert 16.04.2019 kl. 06.00.

– Eg tar doktorgrad, og jobbar som hav- og klimaforskar. På fagspråket heiter det fysisk oseanografi, seier Morven Korneel Muilwijk (28).

Til dagleg jobbar han på Bjerknes-senteret for klimaforsking i Bergen.

– Det er eit senter som forskar på klimaendringar, med særskilt fokus på polare strøk, seier Muilwijk.

I hans eiga forsking er det i stor grad Svalbard og områda rundt Grønland som står i sentrum.

Stipendiatstillinga er eit fireårig engasjement, og han reknar med å vera ferdig om halvtanna år.


Tysnes, Afrika og Bergen

Sjølv hadde Muilwijk delar av oppveksten sin på Tysnes.

– Eg kom hit då eg var ti år gammal. Me flytta til Myrdal, fortel Muilwijk, som opphavleg kjem frå Nederland.

Då dei kom hit, begynte foreldra hans med geiter og osteproduksjon på Myrdal gard.

Seinare gjekk Muilwijk på vidaregåande på Stord, før han flytta til Bergen.

Mellom vidaregåande og studia, budde han òg i Afrika ein periode. Då blei han engasjert i Adina-stiftinga i Uganda.

– Stiftinga driv eit rehabiliteringssenter for barn med funksjonshemmingar, seier Muilwijk.

Han begynte som frivillig i ein annan organisasjon i 2010, og blei i 2011 medlem av styret til Adina-stiftinga. Det er han framleis, og det blir minst to turar til Uganda i året.

Det frivillige arbeidet kjem i tillegg til fulltidsstillinga som doktorgradsstipendiat.


I felten og på kontoret

– Eg har alltid vore glad i havet, så det å vera på sjøen har vore viktig for meg. Du kan nok kalla meg ein feltbasert oseanograf, fortel Muilwijk.

Ein til to gongar i året reiser han ut i felten, og kan då bli vekke både ein og to månadar.

– Då tar me målingar og set ut diverse måleutstyr både i havet og på isen. Dette gjer me stort sett i områda rundt Svalbard og Barentshavet, seier han.

– Det er tøft å vera på sjøen, men å vera ein tre til fire helikoptertur nord for svalbard, og å vera rett ved Nordpolen er heilt spesielt. Det er utruleg flott, men ein føler seg veldig liten når ein er på ein sånn plass, held han fram.

Når han ikkje er ute på reis, blir det mykje kontorarbeid, i tillegg til undervisning:

– Som doktorstipendiat skal ein undervisa. Eg jobbar ein del med klimaformidling, og foreles både på universitet, vidaregåande skular og ulike konferansar, seier Muilwijk.

– Det er mykje internasjonalt samarbeid, og mange internasjonale prosjekt. Me reiser ut med ein båt, så gjer USA, Canada, England og Russland det same, så samarbeider me om å dekka heile polområdet.


Ungdomsengasjement

Muilwijk merkar eit visst generasjonsgap, i høve dette med å vera engasjert i klimasaka.

– Barn og ungdom er utruleg miljø- og klimabevisste no. Dei veit godt kva som skjer, seier han.

– Det er deira framtid det er snakk om.

Sjølv var Muilwijk veldig aktiv i miljøpolitikk i starten. Han var med i fleire miljøorganisasjonar.

– Det har eg gått vekk ifrå. Som forskar er eg nøytral. Eg jobbar med fakta, ikkje politikk. No arbeider eg mest for at dei som skal ta avgjerdene har eit godt kunnskapsgrunnlag, seier han.


Menneskeskapte endringar

Han er ikkje i tvil om at noko av det me no opplever, er menneskeskapte klimaendringar.

– Dataa viser det. Det er ikkje tvil om at klimasystemet er i endring. Dette ser me spesielt i nord, meiner Muilwijk.

Ifølge forskaren er områda rundt Svalbard og Barentshavet i full endring.

– Dette er endringar me veit at ikkje har skjedd før. Dei er veldig annleis enn dei naturlege klimaendringane som har skjedd tidlegare, seier han.


Avhengige av havet

Å forstå klimaet meiner Muilwijk er viktig for Norge.

– Norge er avhengig av havet på mange måtar. Fiskeri er framleis ei stor inntektskjelde, seier han.

– Også ekstremvêr og flaum, og alle andre ting som følger med klimaendringar, er problem i Norge spesielt. Me prøver å kartlegga kor mykje som vil skje, og kva risikoen er for ekstremvêr. Det er veldig spennande, utdjupar Muilwijk.


Klimaoptimist

– Trur du det er mogleg å gjera noko med klimaendringane?

– Eg liker å seia at eg er optimistisk, men klimaet er i endring. Nokre endringar kan me ikkje gjera noko med no, men det er framleis mogleg å snu trenden. Det krev politisk handling, og det krev politisk handling no, seier Muilwijk.

Han meiner Norge har høve til å gjera mykje.

– Me sit på så mykje teknologi og kunnskap. Norge må utvikla meir fornybar teknologi, og berekraftige løysingar. Det trur eg vil vera gull verdt for oss i framtida, seier han.

– Eg seier ikkje at me skal stenga igjen oljekrana med ein gong, men eg trur ikkje Norge vil vera ein oljenasjon i framtida. Skal me ha den velferda me har no, må me få til noko anna.


ISKJERNE: Dette biletet blei tatt på Grønland. Morven ser på ein iskjerne som har blitt bora ut frå ein isbre. Gassboblene i kjernen kan fortelja mykje om klimaet for hundrevis og tusenvis av år sidan. (Foto: Nicholas Mossor Rathmann)
ISKJERNE: Dette biletet blei tatt på Grønland. Morven ser på ein iskjerne som har blitt bora ut frå ein isbre. Gassboblene i kjernen kan fortelja mykje om klimaet for hundrevis og tusenvis av år sidan. (Foto: Nicholas Mossor Rathmann)
BLIR SENKA: Dette biletet er frå hausten 2017, og blei tatt nord-aust for Svalbard. Morven og dei andre skulle setta ut ein «glider», eit lite, fjernstyrt glidefly, som gjer målingar på havbotnen. (Foto: Gwénaëlle Hamon)
BLIR SENKA: Dette biletet er frå hausten 2017, og blei tatt nord-aust for Svalbard. Morven og dei andre skulle setta ut ein «glider», eit lite, fjernstyrt glidefly, som gjer målingar på havbotnen. (Foto: Gwénaëlle Hamon)

Siste saker Gå til framsida