LÆRLINGAR: På Solstråleøya grilla Lars Henrik og Klaudia alt frå sjøkreps til lange. (Alle foto: Camilla Korsnes)
LÆRLINGAR: På Solstråleøya grilla Lars Henrik og Klaudia alt frå sjøkreps til lange. (Alle foto: Camilla Korsnes)

Diska opp med kortreiste freistingar

Ein varm maidag flytta Mandelhuset kjøkkenet sitt til Solstråleøya, for nokre timar med matkultur og natur i skjønn foreining.
Publisert 30.06.2019 kl. 15.00.

– For oss er det veldig viktig å ha lærlingar. Dei tilfører bedrifta mykje, seier Patrick Madsen, dagleg leiar i Mandelhuset.

– Dei gjer plassen her meir levande, legg han til.

«Tysnes» sine utsende møter han, kjøkkensjef Linn Mari Kvamsdal og lærlingane Lars Henrik «Lasse» Helland (20) og Klaudia Pietruszynska (22) om bord på båten Mor Di II.

For anledninga er dei fire matentusiastane på veg til Solstråleøya, for å diska opp med kortreiste, sommarlege freistingar.

Kjøkkensjefen og sjefen sjølv er begge opptatte av å framheva lærlingane si rolle hos Mandelhuset.

– Nysgjerrigheita deira er veldig bra, seier Linn.

– Sånt blir det god kultur av, legg Patrick til.

– Det er viktig å skapa læreplassar i distrikta, og ta vare på tradisjonane våre, seier han.


Har trivest på Mandelhuset

Lasse kjem opphaveleg frå Sveio, og er den lærlingen som har vore på Mandelhuset lengst. Han starta hausten 2017, og er ferdig i september.

– Det var spennande i starten, og det er framleis kjekt, men det er ikkje like mykje nytt no, seier Lasse.

– Kva har vore det beste med å vera lærling på Mandelhuset?

– Det må kanskje vera folka. Eg har òg sett pris på at eg har blitt betre i engelsk, på grunn av dei utanlandske servitørane og gjestene, svarer han.

Lasse liker godt å jobba med mat, og trivst med restaurantarbeid.

– Det er gøy å joba med ulike smakstilsetningar, i staden for berre det som er standard norsk, seier han.

Det er likevel ein ting han har fått nok av dei siste åra:

– Eg begynner å bli bitte litt lei av å reinska sjøkreps, innrømmer han.

I august skal han opp til fagprøve. Om det går vegen, skal han søka jobbar i Haugesund og Bergen.

– Eg vil jobba på restaurant, slår Lasse fast.


Fersk fisk

På vegen ut til Godøysund og Solstråleøya nyttar Patrick og lærlingane sjansen til å fiska.

Klaudia, som kom til Tysnes i september i fjor, får kjapt ei lita lange. Patrick og Lasse, derimot, får kvarandre sitt snøre på kroken fleire gongar.

Plutseleg får Klaudia napp atter ein gong.

– Har du fått endå ein fisk? Dette er ikkje greitt, eg får jo berre Lasse, spøker Patrick.

Fisken klarer å stikka av, heldigvis for sjefen sin sjølvtillit.

Før dei kjem fram til Solstråleøya klarer likevel Lasse å få ein liten knurr på kroken; «stillinga» blir 2–0 i lærlingane sin favør.


Lokale råvarer

I tillegg til den nyfanga fisken, har Patrick og gjengen pakka med sjøkreps. Den er òg rimeleg kortreist.

– Me vil bruka mest mogleg gode, lokale råvarer. Det handlar om å bruka det som er rundt oss, seier Patrick.

Han meiner òg det er meir spennande for gjestene ved Mandelhuset å få servert sjøkreps frå Bjørnafjorden, kjøtt frå Dalland, jordær frå Årbakka og ost frå Myrdal.

– Fisken og sjøkrepsen me bruker får me levert rett på kaien. Me slepp mellomleddet, fortel han.

Også varene frå Dalland kjem rett frå slakteriet, ifølge kjøkkensjef Linn.


Sanka skjell og tang

Vel framme på Solstråleøya, går alle fire systematisk til verks. Linn tenner opp i bålpanna og lærlingane leiter etter strandkrabbar og strandsniglar i fjøra.

Sjefen sjølv hoppar i sjøen, for å sjå om det er noko spennande å finna på botnen.

– Det har ikkje heilt temperaturen endå, dette havet, men det begynner å koma seg, utbryt Patrick.

Badeturen betaler seg. Han finn både store flak med sukkertare og nokre blåskjel. Saman med lærlingane sine sniglar skal skjela kokast kraft av.


Kreative kokkar

Med råvarene på plass, og stigande varme i bålpanna, begynner matlaginga for fullt.

Lasse ristar pinjekjerner i ei panne. Linn koker kraft på sider, strandsniglar og blåskjell. Klaudia tar seg av fisken.

– Kva lagar de?

– Det blir grilla sjøkreps, i tillegg til fisk med sitron og persille, pakka inn i sukkertare, seier Klaudia.

– Ein blir kreativ når ein er utandørs, legg Linn smilande til.

– Korleis er det å laga mat utandørs, Lasse?

– Det er uvant, men viss du førebur deg går det fint, seier lærlingen.

Han trekker blant anna fram at det er vanskelegare å halda kontroll på varmen når ein bruker bål, enn når ein bruker ein tradisjonell omn.

– Eg er spent på korleis det smaker, seier han.

Som tilbehøyr til krepsen lagar dei ein salat av jordbær og mango, toppa med rista pinjekjerner og ein dressing av honning og lime.

– No når det er sommar, må me ha litt lette, friske smakar, seier Linn.


Fall i smak

– Eg synest dette her er heilt konge. Eg koser meg no, og kunne ikkje hatt det betre, seier Patrick.

Han trivst godt utandørs, og synest det er noko spesielt med å laga mat ute.

Også Linn synest det er hyggeleg å koma seg ut i nye omgjevnader.

Så er maten med eitt på bordet. Sjøkrepsen blir fint dandert over salaten. Krafta frå skjela og sniglane har blitt blanda med fløyte og persille, og blir helt over den heilgrilla fisken.

Både kjøkkenpersonell og journalist forsyner seg godt av herremåltidet.

Fisken er mør, og smaker både røykt og litt syrleg. Sjøkrepsen med fruktsalat har ein utprega røyksmak, i tillegg til ein lett sødme og nokre syrlege element frå frukten og dressinga.

– Sjøkrepsen var mykje betre med røyksmak. Me burde kanskje inkludera nokre røykelement i retten, seier Lasse til kjøkkensjefen.

– Og fisken som var pakka inn i sukkertare smakte betre enn eg trudde, legg han til.

Slikt må no kunna kallast ein suksess.


HOPPA UTI: Patrick Madsen «tok ein for laget» og dukka under for å henta sukkertare.
HOPPA UTI: Patrick Madsen «tok ein for laget» og dukka under for å henta sukkertare.
BEIT PÅ: At knurren er ein dugande mafisk, er det ikkje alle som veit.
BEIT PÅ: At knurren er ein dugande mafisk, er det ikkje alle som veit.
FRISKE FARGAR: Når ein lagar mat i det fri, blir gjerne appetitten ekstra god.
FRISKE FARGAR: Når ein lagar mat i det fri, blir gjerne appetitten ekstra god.
KORTREIST: I sjøkanten finn ein mykje som kan brukast i matlaginga, blant anna strandsniglar.
KORTREIST: I sjøkanten finn ein mykje som kan brukast i matlaginga, blant anna strandsniglar.
SAMARBEID: Her får Klaudia hjelp av kjøkkensjef Linn Mari til å klargjera fisk og tare for bålpanna.
SAMARBEID: Her får Klaudia hjelp av kjøkkensjef Linn Mari til å klargjera fisk og tare for bålpanna.
DELIKAT: Saus kokt på kraft frå mellom anna strandsnigel og blåskjel gjorde fiskemåltidet ekstra godt. Bak ligg den friske salaten med mango, jordbær og sjøkreps.
DELIKAT: Saus kokt på kraft frå mellom anna strandsnigel og blåskjel gjorde fiskemåltidet ekstra godt. Bak ligg den friske salaten med mango, jordbær og sjøkreps.

Siste saker Gå til framsida

Fekk oppleva barndomsbasaren igjen

Arild Lundeflaten frå Jeløy har ikkje vore på basar sidan han var liten gut, men minna har sete godt. Torsdag fekk han sjansen til å vera med på den årlege storhendinga i Lunde.

Tall Ships Races til Bergen

Frå søndag til onsdag blir Bergen igjen fylt med nokre av dei største og vakraste seglskutene i verda, når The Tall Ships Races går av stabelen. Mat, kulturinnslag og ei rekkje aktivitetar står på programmet, og truleg vert det nok ein gong sild i tønne-tilstandar i byen mellom dei sju fjell. Før skipa kjem til Bergen, skal dei mellom anna ha stopp ved Rosendal, Leirvik og Bekkjarvik,...