OM HEGGLAND: – Johannes Heggland hadde ein overveldande stor forfattarskap, med totalt 81 verk, framheva Ottar Grepstad.
OM HEGGLAND: – Johannes Heggland hadde ein overveldande stor forfattarskap, med totalt 81 verk, framheva Ottar Grepstad.

– Johannes Heggland var ein forteljar, ikkje ein dommar

Kring tjue personar hadde funne vegen til gamle MS Sunnhordland for å få med seg føredraget til Ottar Grepstad om Johannes Heggland.
Publisert 16.07.2019 kl. 13.33.

«Om bord i Johannes Heggland sine bøker» var tittelen på føredraget, som var ope for alle interesserte om bord på MS Sunnhordland under Tysnesfest.

Forfattar, språk- og litteraturvitar, tidlegare direktør for Nynorsk kultursentrum og styreleiar for Språkrådet, Ottar Grepstad, hadde teke turen bilvegen frå Volda til Tysnes for å snakka om Johannes Heggland.


Erfaren historikar

– Det som er litt spesielt for meg, fortalde Grepstad, er å halda eit føredrag om bord på «Sunnhordland».

– «Sunnhordland» var barndomsbåten då eg vaks opp og familien budde i Ryfylke.

I føredraget sitt skildra han både reiseturar frå Ryfylke via Leirvik og forbi Tysnes til Sogn, og passasjerar om bord på turen. Men mestedelen av tida brukte han på å snakka om Johannes Heggland, forfattarskapen hans og alle dei 81 verka hans.

– Det som skil Heggland frå andre forfattarar i si tid, er at han skreiv om heile tida det har levd folk, fortalde Grepstad.

– Til no har folk snakka om skjønnlitteraturen til Heggland, men han var og ein erfaren forteljar og ein erfaren historikar, påpeika han, og la til at Tysnessoga er ein viktig knagg og eit viktig skilje i forfattarskapen hans.

Sogebøkene karakteriserte Grepstad som svært lesverdige den gongen dei kom ut, og at dei er det framleis. Band 1 om vikingane drog han spesielt fram.


– Tok lesarane på alvor

Heggland var alt ein røynd forfattar til å bruka historisk materiale på då Tysnessoga bind 1 og 2 som kom ut i 1964 og 1975. Grepstad karakteriserte Heggland som ein god historikar og ein svært kyndig historisk forfattar, og samanlikna han i så måte med Johan Falkberget.

Grepstad fortalde at Johannes Heggland ville forstå tida han levde i. Han var ein forteljar, ikkje ein dommar. Det kjem fram gjennom ulike kvinneskikkelsar i verka hans. Han kom og inn på dei sterke kvinneportretta i forfattarskapen hans.

Eit anna særtrekk ved Heggland er dei mange fleirebandsverka som han skreiv, det gjeld også fleire barnebøker.

– Det tyder at han tok lesarane på alvor, meinte Grepstad.


Nynorsk og dialektuttrykk

Grepstad framheva Heggland som ein diktar med ei sikker nynorsk språkføring.

– Siste del av forfattarskapen hans er rikare enn den fyrste. Han la inn fleire dialektformer i siste del av forfattarskapen.

Som døme nemnde han: Ho tok sitt og tutla. Det knatt ikkje i henne meir. Begge uttrykka som døme på ei gamal dame som døydde.


Ein beskjeden mann

Dagleg leiar i Stiftinga Kystkultur no!, Kjell Magnus Økland, karakteriserte Johannes Heggland som ein jordnær og litt beskjeden forfattar som ruva med produksjonen sin og ikkje minst variasjon, då han ynskte Ottar Grepstad velkomen til Tysnes.

Det same fortel Ellen Hamran Dalland og Knut Magne Dalland om, ein gong dei småprata med Johannes. Då snakka Johannes om Alf og Vera. Alf hadde sagt til Johannes at han skulle ynskt at han var så god å skriva som han. Etter kvart skjøna Ellen og Knut Magne at den Alf som Johannes snakka om, var Alf Prøysen.

Hjørdis, kona til Johannes, vaks i si tid opp i same huset som Knut Magne.

– Me hadde god kontakt med Hjørdis og Johannes opp gjennom åra, fortel Knut Magne.

– Difor måtte me berre ta turen frå Sandnes då me las om dette føredraget i programmet. Jubileet og sogespelet har me og fått med oss, fortel dei.


FRÅ SANDNES: Ellen Hamran Dalland og Knut Magne Dalland tok turen frå Sandnes for å få med seg føredraget om Heggland.
FRÅ SANDNES: Ellen Hamran Dalland og Knut Magne Dalland tok turen frå Sandnes for å få med seg føredraget om Heggland.

Siste saker Gå til framsida

Skal tilsetja to nye sjukepleiarar

Tysdag vedtok formannskapet eit endeleg budsjettframlegg. Framlegget inkluderte mellom anna at kommunen opprettar to nye faste sjukepleiarstillingar.