ELSKAR DYR: Fjordingen Kaspar og shetlandsponnien Pegasus er blant dei firbeinte som har ein spesiell plass i hjarta til Inger Elise Helleland.  (Alle foto: Camilla Korsnes)
ELSKAR DYR: Fjordingen Kaspar og shetlandsponnien Pegasus er blant dei firbeinte som har ein spesiell plass i hjarta til Inger Elise Helleland. (Alle foto: Camilla Korsnes)

– Eg har alltid vilja bli bonde, men det er hest som har styrt livet mitt

For tre år sidan blei Inger Elise Helleland småbrukar på Reksteren. Det har vore utfordrande til tider, men ho har aldri angra.
Publisert 21.07.2019 kl. 15.00.

– Det har vore tre økonomisk tunge år, seier Inger Elise Helleland (32).

Våren 2016 flytta ho til Bruntveit, for å følga draumen om å bli småbrukar.

Opphaveleg kjem ho frå Lofthus i Hardanger, men ho flytta til Fana då ho var fire år gammal, og til Søfteland på Os då ho var seks.

I 2016 var ho inne i ein tung, pessimistisk periode, og planla eigentleg å kjøpa seg ein bustad på heimplassen Lofthus.

– Stefaren min lurte på kvifor eg ikkje såg på eit småbruk. Det er noko eg har vilja sidan eg var lita jente, eg ville bli bonde, men eg såg ikkje føre meg at eg ville klara det på det tidspunktet, fortel Inger Elise.

Det enda med at stefaren saumfór finn.no etter småbruk. Då fann han blant anna bruket på Bruntveit på Reksteren.

– Me var ute her og såg. Eg var ikkje superbegeistra, seier Inger Elise.

Det var nemleg mange gamle bygningar på garden, som verkeleg hadde sett betre dagar.

– Men stefaren min sa at eg måtte sjå gull der andre såg gråstein, seier småbrukaren.

Dei siste åra har vore prega av hardt arbeid og økonomisk uvisse, men no har ting begynt å stabilisera seg for den nybakte bonden.

– No trivst eg. Eg har forelska meg i plassen.


Idyllisk plass

Småbruket består av fem bygningar, omringa av frodige, grøne bakkar og skog. Det første huset som møter ein er det «nye», raudmåla bustadhuset frå 1972. Rett ved sida av det ligg det gamle, kvite våningshuset frå 1890, og eit nybygd hønsehus. Ned ein bakke ligg ein falleferdig låve, og ein liten stall.

– Der vil eg bu, men eg veit ikkje om eg får råd, seier Inger Elise, og peiker på det gamle våningshuset.

Bygget er ikkje langt frå falleferdig, og vil krevja ein god del restaurering før nokon kan bu der.

Då Inger Elise flytta hit, var garden i betydeleg verre stand. Høyloftet over stallen var nesten oppete av midd, og måtte rivast, slik at ho kunne bygga eit nytt eit. Deretter bytte ho kledning på bustadhuset, og bygde nytt hønsehus. Om økonomien står seg, blir oppussing av låven neste prosjekt.

Ho har hatt god hjelp av både faren sin, stefaren sin og onkelen sin, i tillegg til at ho har gjort mykje arbeid sjølv.


Jobb og utdanning

– Då eg kom hit, jobba eg i Os kommune, seier Inger Elise.

Reisa mellom Reksteren og Os er lang, og pendlinga blei raskt ei utfordring. Heldigvis opna det seg opp arbeidsmoglegheiter lokalt.

– Eg fekk ei mellombels stilling her, og så ei fast stilling, fortel ho.

No jobbar ho 35 prosent i bufellesskapet i Vågsmarka, og har 60 prosent stilling som personleg assistent.

I tillegg til mykje arbeid, både på jobb og på småbruket, tok Inger Elise agronomutdanning i perioden 2016-2018.

– Det var mykje på ein gong. Når eg tenker tilbake på det, så gjekk det akkurat, seier ho.

– No har eg funne roen litt. Eg har 95 prosent stilling, og er ferdig med skulen. Eg har nok ikkje tenkt å utdanna meg vidare med det første.


Hestejente

I 2016 hadde Inger Elise ein aldrande hest. Noko av motivasjonen hennar for å flytta, var det å kunna bu ein plass der det var plass til hesten òg.

Som nemnt var høyloftet på stallen noko av det første som blei bytt ut på garden. Det gjorde ho for at den gamle hesten skulle få tak over hovudet.

Hesten har sidan den gong måtta avlivast, på grunn av alder og helse. No er det to nye hestar på garden.

– Eg har alltid vilja bli bonde, men det er hest som har styrt livet mitt, seier Inger Elise, medan ho kjærteiknar fjordingen Kaspar og ponnien Pegasus ømt.

Hestane er likevel ikkje berre til pynt på garden. Fjordingen er ein særskilt arbeidsfør hesterase, og Kaspar har blant anna hjelpt Inger Elise med å frakta kjerrer med ved rundt på småbruket.


Glad i dyr

Det er ikkje berre hestar å finna på småbruket til Inger Elise. I tillegg har ho både katt, høns og kaninar.

– Det er veldig greitt for tanteungane mine å koma hit, og kosa med kaninane, smiler ho.

Fjørkrea på garden sørger for at Inger Elise er sjølvforsynt med egg, i tillegg til at ho vaknar av hanegal kvar morgon.

– Han gjel tidlegare og tidlegare jo lenger ut på sommaren me kjem, seier ho.

I sommar planlegg ho å skaffa seg bier, og starta opp med honningproduksjon.

– Du blir ikkje rik av det, men viss eg blir god på det håper eg på å få ei ekstra inntekt. Eg trur det er viktig på mange gardar å ha fleire bein å stå på, seier Inger Elise.

32-åringen ønsker òg å skaffa seg geiter, blant anna fordi dei er gode på å halda landskapet på garden ved like. Det tenkte ho opphaveleg å gjera denne våren, men økonomien er ikkje der heilt endå.

Ho har òg klare tankar om kva geiter ho vil ha på garden:

– Eg vil ha kystgeit, seier ho.

Kystgeita er ein gammal geiterase. Ein kjenner til hald av kystgeit frå heilt tilbake på 1700-talet, og rasen er spesielt tilpassa det bratte og barske klimaet i havgapet. Inger Elise fann ut om geiterasen då ho las i bøkene til agronomutdanninga:

– Det skal seiast at eg ikkje opna dei bøkene før rett før eksamen, men eg las plutseleg om kystgeita. Den hadde eg aldri hørt om. Eg er glad i dei gamle, norske husdyr-rasane, fortel småbrukaren.


Trivst godt

Det tok ei stund før Inger Elise blei skikkeleg husvarm på Bruntveit. I starten var både plassen, og alt arbeidet som måtte gjerast, ganske overveldande. No trivst ho godt på Bruntveit. Spesielt set ho pris på samlivet med naturen.

– Det å leva av naturen, og samspelet med den, er det eg synest er mest spennande, seier ho.

Ho trekker blant anna fram variasjonen i landskapet, og dei forskjellige årstidene, som ting som gjer det spennande å bu på Bruntveit.

– Det er ein liten plass som har mykje å by på. Og så har eg mange gode naboar, seier ho.

Ho legg ikkje skjul på at ho var litt nervøs for korleis ho ville bli mottatt av rekstringane.

– Det blir litt som å begynna på ein ny skule. Du gruar deg litt. Men dei har vore veldig vennlege, smiler ho.


Fem år fram

– Kor ser du deg sjølv om fem år?

– Då håper eg iallfall at eg har ny låve, og plass til meir høy, svarer Inger Elise.

Ho ler litt, og held fram:

– No når det står i avisa, må eg jo gjera det, seier ho.

– Og så håper eg at eg har geiter.


IDYLL: Mykje er gjort, og mykje må framleis gjerast på det koselege småbruket på Reksteren.
IDYLL: Mykje er gjort, og mykje må framleis gjerast på det koselege småbruket på Reksteren.
ARTIG NAMN: Katten Fyrstikken pyntar fint opp på garden. Namnet er det søster til Inger Elise som har kome på.
ARTIG NAMN: Katten Fyrstikken pyntar fint opp på garden. Namnet er det søster til Inger Elise som har kome på.
SPANKULERER RUNDT: At hanen gjel tidleg om morgonane, plagar ikkje Inger Elise.
SPANKULERER RUNDT: At hanen gjel tidleg om morgonane, plagar ikkje Inger Elise.
AVSLAPPA TYPE: Kaspar poserer villig for «Tysnes» sin utsende fotograf.
AVSLAPPA TYPE: Kaspar poserer villig for «Tysnes» sin utsende fotograf.
GOD KJEMI: For Inger Elise er det utenkeleg å leva utan dyr.
GOD KJEMI: For Inger Elise er det utenkeleg å leva utan dyr.

Siste saker Gå til framsida

Rune Alver kjem til OnarTun

Er du glad i klassisk musikk av den storslegne kaliberen, bør du ikkje gå glipp av konserten med Rune Alver og Lise Skjåk Dalen.

– Det finst ikkje liknande

Forfattar og lokalhistoriker Knut Rage reiser kvart år frå Tysnes til Hatlestrand for å få med seg Mytologifestivalen. I år skulle ikkje vera eit unntak.

Vel blåst på Tysnessåto

Søndag var det friluftsgudsteneste på Tysnessåta i skiftande seinsommarvêr. Initiativtakar til denne gudstenesta var tysnesingen Arne Nesse. Døveprest Inge Sørheim hadde ansvar for gudstenesta, og dei hadde med eigen tolk. Det bles friskt på toppen, så den vesle kyrkjelyden søkte ly litt nedom toppen. Der vart det preike, bøn og salmesong med eit fantastisk skue over...

Lesarbrev: Innfør gratis skulemat

Eit gratis skulemåltid kvar dag til alle elevar i den norske skulen kan vera blant dei viktigaste tiltaka for folkehelse og sosial utjamning. Vil politikarane jobba for å innføra skulematordning i vår kommune?Det er få stader sosiale skilnader kjem tydelegare til syne enn blant matpakkane til elevar i den norske skulen. Diverre er det slik at langt ifrå alle born får med seg god og sunn...