DET HASTAR: Denne skapninga har kravla seg frå Sør-Frankrike til Nord-Norge, og har skapt mykje hovudbry for hageeigarar sidan 80-90-talet. Bjørn Arild Hatteland ved NIBIO rådar alle til å plukka så mange som mogeleg før dei rekk å formera seg i løpet av august. (Foto: Ella Sandra Dahl Berland)
DET HASTAR: Denne skapninga har kravla seg frå Sør-Frankrike til Nord-Norge, og har skapt mykje hovudbry for hageeigarar sidan 80-90-talet. Bjørn Arild Hatteland ved NIBIO rådar alle til å plukka så mange som mogeleg før dei rekk å formera seg i løpet av august. (Foto: Ella Sandra Dahl Berland)

– Folk bør hiva seg rundt og ta livet av dei

Publisert 03.08.2019 kl. 08.00.

– Det er høgst på tide å gjera noko med ein gong, oppmodar forskar Bjørn Arild Hatteland ved Norsk Institutt for bioøkonomi (NIBIO).

«Tysnes» har tatt ein prat med forskaren for å få eit profesjonelt innblikk i problemet med brunsnigelen og kva ein kan gjera for å halda bestanden i sjakk.

– Brunsnigelen formerar seg i august, så no er det plukking som tel, seier Hatteland.

Når snigelen har lagt egga, vil ein finna små kvite perler i graset, på kring ein halv centimeter. Forskaren oppmodar å gå fullt til verks før dei får sjansen til å formera seg.

– Det er lurt å ta dei før dei legg egg, som er grunnlaget for neste år. Ein kan gå fram med ulike metodar, alt etter kor humant ein ønskjer å gå til verks, seier Hatteland.

– Mange brukar salt, men det er seigpining. Det beste ein gjer er å hiva dei i ei bøtte, hella kokande vatn oppi og grava dei ned etterpå.


Stor formeiringsevne

Brunsnigelen har det fulle namnet Brunskogsnigel, og det latinske namnet for arten er Arion Vulgaris. Den første observasjonen av brunsnigel i Norge var i 1988, ifølgje Store Norske Leksikon.

– Kva er eigentleg problemet?

– Dei har ein enorm formeiringsevne, samanlikna med den naturlege norske svartskogsniglen, som treng to år på å formera seg. Desse gjer alt i løpet av eitt år.

Når dei altetande krypa først kjem inn i eit nytt område, går det tre-fire år før ein kan sjå ein stor auke i bestanden. Ein gjennomsnittleg brunsnigel er rundt ti-tolv centimeter lang, og legg 150 til 200 egg. Men dei største kan legga frå 250 til 400 egg.

– Dei veks fort, og det betyr at dei et mykje. Og diverre for oss, et dei friske plantar i motsetnad til andre sniglar som går på halvdaudt plantemateriale. Svartskogsnigelen må ein for all del ikkje ta livet av.


Frå Sør-Frankrike til Nord-Norge

NIBIO har hatt mange ulike prosjekt opp gjennom åra for å forstå livssyklusen til sniglane, kor dei kjem frå, kva parasittar dei har med seg, og kva middel som fungerer best mot ulike storleiker. NIBIO meiner at dei kjem frå Sør-Frankrike, basert på DNA-analyser.

– Dei er rimeleg tilpassingsdyktige, og overlever i ulike klima. No er dei observert heilt opp til Troms fylke, seier Hatteland.

Dei klarer seg spesielt bra i mildt kystklima, og for oss som bur på Vestlandet, tyder det at problemet er større enn i innlandet.

Ideelt sett burde ein gjera tiltak allereie i april, då dei som har overlevd vinteren kjem fram. Då er det spesielt effektivt å bruka Feramol-pellets og Nemaslug, då sniglane ikkje enno er fullvaksne. Hatteland har òg eit planteråd og to.

– Plantar du buskvekstar som rosebuskar, då er du sikker. Det går òg an å setja opp eit sniglegjerde med 45 grader knekk, dette kan du spørja etter på hagesenteret, avsluttar han.


Siste saker Gå til framsida

– Det finst ikkje liknande

Forfattar og lokalhistoriker Knut Rage reiser kvart år frå Tysnes til Hatlestrand for å få med seg Mytologifestivalen. I år skulle ikkje vera eit unntak.

Vel blåst på Tysnessåto

Søndag var det friluftsgudsteneste på Tysnessåta i skiftande seinsommarvêr. Initiativtakar til denne gudstenesta var tysnesingen Arne Nesse. Døveprest Inge Sørheim hadde ansvar for gudstenesta, og dei hadde med eigen tolk. Det bles friskt på toppen, så den vesle kyrkjelyden søkte ly litt nedom toppen. Der vart det preike, bøn og salmesong med eit fantastisk skue over...

Lesarbrev: Innfør gratis skulemat

Eit gratis skulemåltid kvar dag til alle elevar i den norske skulen kan vera blant dei viktigaste tiltaka for folkehelse og sosial utjamning. Vil politikarane jobba for å innføra skulematordning i vår kommune?Det er få stader sosiale skilnader kjem tydelegare til syne enn blant matpakkane til elevar i den norske skulen. Diverre er det slik at langt ifrå alle born får med seg god og sunn...