FANN MYTOLOGISK FIGUR I UTGARD: Laurdag blei den åttande Mytologifestivalen arrangert i Lundarhegni på Hatlestrand, med temaet norrøn sjamanisme. Ein del av programmet gjekk ut på at festivaldeltakarane måtte ut og leita etter mytologiske vesen, og i vika i Utgard fann dei ein seidmann. (Alle foto: Ella Sandra Dahl Berland)
FANN MYTOLOGISK FIGUR I UTGARD: Laurdag blei den åttande Mytologifestivalen arrangert i Lundarhegni på Hatlestrand, med temaet norrøn sjamanisme. Ein del av programmet gjekk ut på at festivaldeltakarane måtte ut og leita etter mytologiske vesen, og i vika i Utgard fann dei ein seidmann. (Alle foto: Ella Sandra Dahl Berland)

– Det finst ikkje liknande

Forfattar og lokalhistorikea Knut Rage reiser kvart år frå Tysnes til Hatlestrand for å få med seg Mytologifestivalen. I år skulle ikkje vera eit unntak.
Publisert 20.08.2019 kl. 16.20. Oppdatert 21.08.2019 kl. 08.57.

Då Mytologifestivalen gjekk av stabelen for åttande gong i Lundarhegni Naturpark i helga, trassa Knut Rage alt for å få vera med.

– Eg hamna på sjukehus med ryggen, så eg har klart å komma meg hit på smertestillande, seier Rage.

Han har vore med på festivalen kvart år sidan starten. Han meiner konseptet er unikt, og vel verdt å oppleva.

– Det er forskjellige tema år etter år. I år er temaet sjamanisme. På mytologifestivalen er det ofte at norrøn kultur møter andre kulturar, seier han, og fortel at det i fjor var ein busslast med etioparar som vitja festivalen for å fortelja om si folketru og kultur.

– Eg trur det var ein dag ingen kjem til å gløyma, smiler han.


Eineståande konsept

Rage bruker mykje av tida si på eit fellesnordisk prosjekt med å digitalisera norrøne tekstar. Dette er verdas største samling med til no 6.000 digitaliserte tekstar. Han og kona Britt Kjellesvik Rage er særs interesserte i vikingtida og middelalderen. Britt er dokkemakar og tekstilkunstnar, og har sydd viking- og mellomalderkleda dei hadde på seg under festivalen. Dei har begge frimannstatus i vikingbyen i Gudvangen.

– Me reiser mykje rundt på ulike vikingmarknader, og me bur i vikingbyen i periodar, fortel dei.

Rage synest det er trist at festivalprogrammet har minka frå å gå over tre dagar til éin dag.

– Konseptet her er eineståande. For alle som har interessa for viktingtida, mellomalderen, fantasy og alt innanfor den sjangeren, er denne festivalen ein spanande plass, seier han.


Vil bevara mytologien

Knut Nerhus er leiar i Mytologifestivalen. Han er levande interessert i mytologisk historie, og jobbar for å formidla og bevara denne delen av kulturhistoria.

– Det er ein del forteljingar som held på å gå tapt, og det same gjeld evna til å tolka dei, seier han.

Ifølgje Nerhus har mytologiske forteljingar ein kjerne av sanning, og det er den han vil ha tak i.

– Måten mytologi blir framstilt på, gir den ei eiga evne til å overleva. Mytologi er historier som har overlevd mange titusenar av år. Me har kjennskap til konkrete eksempel, mange av dei frå Australia, som har veldig gamal kultur, fortel han.


Føredrag om norrøn sjamanisme

I år inviterte festivalen forfattar og fotograf Gorm Helge Grønli Rudschinat til å vera føredragshaldar om temaet norrøn sjamanisme. Rudschinat har skrive sju bøker om vikingtida. For tretti år sidan kom han over ei doktoravhandling om sjamanisme i Amazonas. Då blei han så fascinert at han byrja å lesa alt han kom over om temaet, og prøvde sjamanismen ut i praksis.

– Og jaggu meg så funkar det! Det er faktisk mogleg, ved hjelp av ei tromme, å setja seg sjølv i ein ekstase som gjer at du kan komma inn i ei parallellverd til vår.

På føredraget snakka han litt om det forferdelege ordet sjaman, som han meiner er heilt misvisande.

– Ein sjaman var å rekna for å vera ein trollmann frå Sibir. Viss du går tilbake til då dei første sjamanhistoriene byrjar å dukka opp, så set dei denne nemninga på alt som finst av heksedoktorar, trollmenn og det heile. Det er feil, for viss me skal snakka om fortida er det volva og seiden som tel.


Første føredrag på 25 år

Rudschinat gjekk gjennom den historiske bakgrunnen for seidekunst, ei norrøn form for okkultisme med røter tilbake til istida.

Han snakka òg litt om korleis han har kome borti sjamanisme, kva han har drive på med og kvifor han ikkje har snakka om dette på mange år. I sommar heldt han første føredrag på 25 år.

– Då Vårt Land hadde ei framside og tre heilsider om meg som noko som likna på Djevelens utsending blei eg litt skeptisk. Men no er eg blitt 75 år, og det er lite som bit på meg, ler han.

– No fekk eg for første gong oppleva Vestlandet. Det er litt morosamt å hamna her i bibelbeltet, men så kjem eg jo frå bibelbeltet på Sørlandet, smiler han.

– Korleis var mottakinga?

– God! Det var ingen som kasta egg, og ingen som bua.

Forutan eit spanande føredrag, var det matøkt i Lundarhegni, dramatisering, naturløype og form og farge-aktivitet for born. Festivalen vart avslutta med musikkonsert med den lokale musikkgruppa Shakti 3 1/2, som speler folktronika.


INGEN UNNTAK: Knut og Britt Rage kjem att til Mytologifestivalen kvart år, sjølvsagt i autentiske klede. Her er Knut i vikingdrakt, og Britt i mellomalderdrakt.
INGEN UNNTAK: Knut og Britt Rage kjem att til Mytologifestivalen kvart år, sjølvsagt i autentiske klede. Her er Knut i vikingdrakt, og Britt i mellomalderdrakt.
MATØKT: Etter føredraget om norrøn sjamanisme, blei det matøkt i Lundarhegni med sosialt samvær.
MATØKT: Etter føredraget om norrøn sjamanisme, blei det matøkt i Lundarhegni med sosialt samvær.
GOD STEMNING: Leiaren og føredragshaldaren kunne smila over programmet så langt, laurdag. Frå venstre festivalleiar Knut Nerhus, føredragshaldar Gorm Helge Grønli Rudschinat og kona Eldir Solgaard.
GOD STEMNING: Leiaren og føredragshaldaren kunne smila over programmet så langt, laurdag. Frå venstre festivalleiar Knut Nerhus, føredragshaldar Gorm Helge Grønli Rudschinat og kona Eldir Solgaard.
AUTENTISK: På marknaden kunne ein mellom anna få kjøpt autentiske middelalderklede av Britt Kjellesvik Rage.
AUTENTISK: På marknaden kunne ein mellom anna få kjøpt autentiske middelalderklede av Britt Kjellesvik Rage.

Siste saker Gå til framsida

Fjord1 vil møta tysnespolitikarane

Prosjektdirektør Nils Kristian Berge i Fjord1 set si lit til at politikarane i Tysnes godkjenner søknaden om nytt teknisk bygg på ferjekaien i Våge på neste møte i utval for landbruk/teknisk.