ENGASJERT DAME: Elisabeth Hatteberg har steppa inn som jordmorvikar på Tysnes. (Foto: Ella Sandra Dahl Berland)
ENGASJERT DAME: Elisabeth Hatteberg har steppa inn som jordmorvikar på Tysnes. (Foto: Ella Sandra Dahl Berland)

Med hjarta for menneske

Elisabeth Hatteberg er mor, jordmor og eit samfunnsengasjert medmenneske.
Publisert 08.09.2019 kl. 13.00.

Tysnesingen er tilsett som jordmorvikar i 60 prosent stilling i Tysnes kommune fram til jul, og har kontortid måndag, tysdag og torsdag.

– Det er veldig kjekt, og veldig annleis, smiler ho då «Tysnes» vitjar kontoret hennar på helsestasjonen i Uggdal.

Ho beskriv seg sjølv som ei typisk fødejordmor som trivst i fødeavdeling med høgt tempo.

– Men no får eg prøvd korleis dette er, seier ho muntert.

Det beste med jobben meiner Elisabeth er å kunna trygga folk, anten det er gjennom svangerskap eller under fødsel.

– Har du ei dame som er redd i fødselen er det godt å kunna snu den situasjonen. På same måte er det kjekt å kunna trygga nokon i svangerskapet og snu det frå at dei engstar seg til at dei gler seg.


Saknar tempoet

Elisabeth har jobba fast i Bergen i nokre år, før ho flytta heim til Tysnes og byrja å pendla til Stord sjukehus.

– Det tok på å pendla i turnus på grunn av ferja. Det er òg vanskeleg å få det til å gå opp når me er to foreldre som pendlar. Stord har eit lågt fødselstal samanlikna med Bergen. Det tok ikkje lang tid før eg byrja å sakna å jobba i klinikk, eg sakna patologi og mogleik til å kunna diskutera fag.

Dei siste to åra har ho pendla og nærast hatt ein slags Nordsjø-turnus. Det har ho gjort for å kunna kombinera jobb og familieliv. Ho har fått brei erfaring frå dei største fødeklinikkane i landet Ho har vore på Ullevål og Akershus universitetssjukehus, Stavanger universitetssjukehus og Kvinneklinikken i Bergen.

– Min mann jobbar offshore på redningshelikopter, og når han har kome heim, har eg reist på jobb, fortel ho.


Måtte hjelpa

Sjølv om ho føretrekkjer å jobba i ei hektisk turnusordning, meiner Elisabeth at det einaste riktige var å takka ja til jordmorvikariatet.

– Det var ikkje noko kjekt å vita at det var jordmorkrise her når eg var heime på friperiodar, seier ho.

Etter å ha fått fleire henvendingar fra gravide på Tysnes, og etter at dei fem mødrene stod fram i avisa tidlegare i sommar om manglande oppfølging, tenkte ho at ho berre måtte hjelpa til.

– Heimebesøk har blitt forsømt. Helsedirektoratet anbefaler at ein bør få heimebesøk av jordmor i løpet av dei tre første døgna etter heimreise. Startfasen er viktig, dei fleste treng hjelp til amming og kontroll av vekt på barnet. Fleire har òg ein del spørsmål, og har behov for trygging, seier ho.

Som jordmor har Elisabeth òg mogleik til å utføra celleprøver. I Noreg er det anbefalt at alle kvinner mellom 25 og 69 år tek livmorhalsprøve kvart tredje år.

– Det blir anslått at celleprøver årleg hindrar 100 nye tilfelle av livmorhalskreft, men éin av tre tek ikkje prøven som anbefalt. Eg håpar å kunna vera med på å endra dette, seier ho.


Engasjert

For å bli jordmor treng du tre år på sjukepleiarutdanninga, minst eitt år i relevant praksis og to år på høgskule.

– Det tok totalt seks år å bli jordmor. Eg gjekk gravid inn i studiet, og gravid ut av studiet, ler ho.

Ho har òg vidareutdanning innan helseleiing, helseøkonomi og kvalitetsforbetring.

Forutan å vera jordmor og mor står Elisabeth på tolvte plass som kandidat på høgrelista.

– Grunnen til at eg er hanka inn er mitt engasjement for helse. Ikkje berre for jordmorfaget, men for helse generelt med fokus på pasientsikkerheit og kvalitetsforbetring.

Ho meiner at det er ei utfordring at mange politikarar som uttalar seg om helse sit inne med for lite kunnskap om temaet.


Vil ha eit betre tilbod

Draumen hennar er at det blir vakttelefon- og følgjeteneste på Tysnes.

– Eg vil at folk skal kjenna seg trygge. Det er ganske langt til Stord når ein har vondt.

Ifølgje nasjonale retningslinjer har du krav på jordmor viss du har nitti minutt eller lengre reisetid til næraste sjukehus.

– Det er ikkje nitti minutt me har her, men me har dårlege vegar og ferje. På vinteren er det storm og kanskje innstilte ferjer, seier ho.


Tek tilbake tempoet

Tankane går vidare til det å skapa arbeidsplassar her når det er så store avstandar.

– På grunn av avstandane er det vanskeleg å kombinera ei halv stilling med ei annan stilling, seier ho, og fortel at det å pendla dagleg ikkje er for alle.

Sjølv ønskjer ho å kombinera arbeid i svangerskapsomsorga med jobb i fødeavdeling.

– Slik får ein kontinuitet i faget og ein held seg fagleg oppdatert, avsluttar ho.


Siste saker Gå til framsida

– Humor er snarvegen inn i følelsane våre

Dei alvorlege poenga til føredragshaldar, motivator og psykolog Trond Haukedal var mange i Tysneshallen fredag kveld. Måten han blanda alvor med humoristiske innslag gjorde arrangementet «Gje deg sjølv tid» til ein vellukka kveld.