NY INFORMASJON: Universitets-museet kan no stadfesta meir om «vikingsmykket» som blei funne på Tysnes 21. juni i år. (Arkivfoto)
NY INFORMASJON: Universitets-museet kan no stadfesta meir om «vikingsmykket» som blei funne på Tysnes 21. juni i år. (Arkivfoto)

Universitetsmuseet veit meir om «vikingsmykket»

No har Universitetsmuseet i Bergen meir konkret informasjon om det arkeologiske funnet som blei henta på Tysnes 3. september.
Publisert 08.10.2019 kl. 06.00.

Gjenstanden som blei funnen av hobbyarkeolog Marius Miron i sommar, var først anteken å vera eit vikingsmykke. No har arkeologane ved Universitetsmuseet sett nærare på funnet, og har meir spesifikke opplysningar å dela med oss. Truleg har gjenstanden blitt brukt sekundært. Det vil seia at den enda opp med å ha ein annan funksjon enn då den blei laga.

– Det er nok ikkje eit smykke «som sådan». På gjenstanden er det funne tre mindre hòl som tyder på at den har vore brukt som eit beslag til eitt eller anna, seier Melanie Wrigglesworth, samlingsforvaltar ved avdeling for kulturhistorie, seksjon for samlingsforvaltning og konservering.

– Det er to gullforgylte parti som det er bora hòl i, og det var neppe intensjonen då gjenstanden blei laga, seier Wrigglesworth.


Frå Irland

Kva føremålet med gjenstanden har vore, er det ikkje mogeleg å seia med sikkerheit. Men ho har ein teori.

– Me er litt usikre på kva den opphavleg har vore brukt til. Men det kan godt henda at den har vore eit bokbeslag. Og eg gjettar at den er gjenbrukt som seletøybeslag, seier ho.

– Me finn gjerne gjenstanden, men ikkje det den har vore festa til. Det er sjeldan at me gjer det, det skjer unnataksvis ved gode bevaringsforhold.

Det ho kan stadfesta, ut ifrå formen og dekoren på gjenstanden, er at den blei laga i Irland.

– Noka spesifikk datering har me ikkje kome fram til, men gjenstanden er frå yngre jernalder, og mest sannsynleg er den frå vikingtida, seier ho.

I meir velståande kretsar var ein oppteken av dekor.

– Folk fekk tak i ting frå Irland og andre stader. Nokre ting blei brukt om att på seletøy, beltar, kistar, skrin og liknande. Sannsynlegvis har objektet tilhøyrd nokon som var høgt på strå i lokalsamfunnet. Det kan vera nokon frå Tysnes som tok ein tur til Irland, seier ho.


Ikkje kvardagskost

Det er ikkje kvar dag at Universitetsmuseet får inn funn som dette. Dei får med jamne mellomrom inn funn frå folk som driv med metallsøking, men i vårt museumsdistrikt er dette funnet eit unnatak.

Difor håpar Wrigglesworth at gjenstanden vil hamna i ein utstillingsmonter.

– Eg håpar at me kan få det til, for det er ein veldig fin gjenstand. Det er veldig artig når folk gjer slike funn. Det var ein fin dag på jobben då denne kom inn, seier ho engasjert.

– Denne typen funn stammar nok frå ei grav som no er utpløgd eller som er forstyrra av aktivitet.


Blir offentleggjort i haust

No som objektet er kome Universitetsmuseet i hende, har det fått eit museumsnummer, og ligg klart til konservering.

– Det neste som skjer no, er at det vil bli reinsa og stabilisert av ein konservator. Når det er gjort, får me fotografen vår til å dokumentera objektet. Når me er sikre på at all informasjon er med, blir funnet offentleggjort på Unimus.no, seier Wrigglesworth.

På Unimus sin nettstad kan ein søkja opp ein gard, kommune eller stad og sjå funn derifrå. Unimus har òg ein fotoportal.

– Alle som vil kan gå inn og sjå, og bruka bileta viss dei vil. Og om nokon vil sjå gjenstanden med eigne auge, kan dei kontakta oss, så vil me veldig gjerne visa den fram. Det gjeld for alle funn ein er interessert i, presiserer ho.


Vil rydda opp i allmenn misforståing

Heilt til slutt ønskjer samlingsforvaltaren å klarna opp i det ho trur er ei misforståing som gjer folk unødig redd for arkeologar.

– Det er nok mange som trur at dei vil få ei kjemperekning viss dei finn noko på tomta, og arkeologane kjem og grev ut. Dette gjeld berre for offentleg grunn.

Ho presiserer at det kun er ved høve der ein reguleringsplan er involvert, at grunneigar må betala rekninga for utgraving.

– Viss ein privatperson finn noko på eigedommen, og funnet mot all formodning leiar til at utgraving er aktuelt, er det staten som betalar for dette, seier ho.


Siste saker Gå til framsida

Fekk ordførarbesøk på 100-årsdagen

I helga var det stor feiring på Reiso då Herborg Dalen feira sin hundrede fødselsdag. Med ope hus på søndag var det mange som tok turen innom for å gratulera den spreke jubilanten, inkludert ordførar Kåre Martin Kleppe.– På vegner av Tysnes kommune ynskjer eg å gratulera med dagen, og eg håpar at åra du har hatt på Tysnes har vore fine, sa ordføraren då han møtte 100-åringen.Han...

Inviterer til ei annleis gudsteneste

Tradisjonen tru vert det temagudsteneste i Onarheim kyrkje i samband med TV-aksjonen, som i år handlar om å skapa eit betre liv for kvinner i nokre av dei mest sårbare områda i verda. – Slik som i fjor prøver me oss på ei litt annleis gudsteneste med både perler, strikketøy og songinnslag. Begge deler kan symbolisera verdigheit i møte med livet sine utfordringar. Nokre gonger mister me...