TAKKAR FOR SEG: Etter åtte år som leiar og nestleiar i landbruk/teknisk trekkjer Egil Berge seg frå lokalpolitikken. – Det har vore utruleg interessant. Det er i dette utvalet utviklingssakene kjem, seier han.
TAKKAR FOR SEG: Etter åtte år som leiar og nestleiar i landbruk/teknisk trekkjer Egil Berge seg frå lokalpolitikken. – Det har vore utruleg interessant. Det er i dette utvalet utviklingssakene kjem, seier han.

– Å prøva å oppfylla draumane til folk har vore målet

Etter åtte år som leiar og nestleiar i landbruk/teknisk trekkjer Egil Bjarne Berge (74) seg frå lokalpolitikken.
Publisert 20.10.2019 kl. 06.00.

– Det har vore utruleg interessant. Eg har ei kjensle av at me har kunna vera med å gjera noko med draumane til folk, seier avtroppande utvalsleiar i landbruk/teknisk, Egil Berge, som også har vore fast medlem i kommunestyret. Siste perioden har han også vore gruppeleiar for Høgre.

– Utgangspunktet mitt har vore å prøva så langt som mogeleg å oppfylla ynska til folk, seier Berge.

No sa han stopp sjølv, til å vera med i politikken vidare.

– Skulle eg ha vore med i fire år til, ville eg ha nærma meg 80 i slutten av perioden. Då er det på tide å sleppa yngre folk til. Alt til si tid. Ingen er uunnverleg, slår han fast.


– Ja, ein viktig posisjon

Berge er samd i at landbruk/teknisk er eit viktig utval, og at den som er leiar har ein viktig posisjon.

– Landbruk/teknisk er det utvalet som utviklar kommunen både næringsmessig og bustadmessig. Det er i dette utvalet utviklingssakene kjem, stadfestar han.

Difor er han heilt usamd med forslaget frå Frp om å leggja ned utvalet.

No håpar han at dei nye utvalsmedlemene som blei valde tysdag, vil jobba for å utvikla Tysnes kommune vidare, og stå på sine eigne standpunkt og meiningar. Berge er kritisk til Fylkesmannen sine mange motsegner til saker i Tysnes.

– Dei nye folkevalde må ikkje la seg påverka av Fylkesmannen. Det er folket på Tysnes som har valt dei nye politikarane. Eg ser ingen grunn til at lokalpolitikarane på Tysnes skal stå til rette for Fylkesmannen i det heile, seier han bestemt.


Næringstiltak og bustadbygging

Han ser på næringstiltak og bustadbygging som dei viktigaste sakene han har vore med på i dei åtte åra i landbruk/teknisk.

– Det er ikkje alle som ynskjer å bu i tilrettelagde byggjefelt. Arealplanen som me har i dag gir opning for frittståande bygging i enkelte spesielle område, forklarar han.

Sjølv meiner han dei spesielle områda er for få, difor har han vore positiv til frådeling av tomter til bustadhus også utanom desse områda, stort sett over heile Tysnes. I dei fleste tilfella har utvalet vore samde i saker som gjeld bustadbygging.

Han peikar på at arealplanen som gjeld for Tysnes i dag er ni år gamal, og at det er mykje som har skjedd på Tysnes i desse ni åra.

– Det er mange nye tankar og idéar som har dukka opp og som ein ikkje tenkte på den gongen planen blei laga. Samfunnet utviklar seg, og di eldre planen er, di større er sjansen for at me bør gje dispensasjon frå planverket, forklarar han.

Han peikar på at det under punktet bustadpolitikk i den nye samfunnsdelen i kommuneplanen heiter at kommunen skal leggja til rette for at folk skal få byggja og bu der dei høyrer til.

Sjølv føler han at Fylkes-mannen kjem med motsegn til dei fleste dispensasjonssaker som ikkje er i samsvar med den gamle kommuneplanen. Det gjeld både bustadbygging og næringsutvikling.

– Hovudmålet til Tysnes kommune og lokalpolitikarane er å utvikla Tysnes til ein endå betre kommune, både når det gjeld næring, busetjing og tilflytting. Då kan det ikkje vera slik at all vekst og utvikling som blir føreslått på areal som ikkje er avsett til føremålet, skal stoppast av Fylkesmannen i påvente av nye kommunale planar, seier han.


Dei viktigaste sakene

Sjølv om han trekkjer fram bustadbygging som svært viktig, ser han likevel på dei to næringslivssakene om fiskebåtkai til Lars Einar Sandtorv på Skår på Reksteren og fiskeribygg i Skjelleviksundet til Matre Fiskeriselskap som dei viktigaste sakene i utvalet dei siste åra.

I neste månad er det fire år sidan landbruk/teknisk sa ja fyrste gongen til fiskebåtkai på Skår, men Fylkesmannen sa nei alle dei tre gongene utvalet sa ja. Saka enda med at fiskebåtreiaren måtte gå vegen om reguleringsplan for å få saka godkjent. Godkjenninga skjedde på kommunestyremøte i september, det siste kommunestyremøtet til representanten Egil Berge.

– Fylkesmannen sine motsegner fører til at saker i Tysnes blir utsett i årevis. Det er og ein fare for at næringsaktivitetar kan bli flytta til andre kommunar der det er enklare å få saker gjennom. Heldigvis skjedde ikkje det på Skår, men anlegget kunne for lengst vore i drift. No har me heldigvis fått eit svært godt resultat med den nye reguleringsplanen. Men det tek tid, og det kostar pengar å laga slike omfattande planar. Det krev og at folk ikkje gjev opp. Etter mi meining er det ikkje nødvendig å gjera det vanskelegare enn nødvendig. Det er det eg føler at Fylkesmannen gjer, seier Berge bestemt.

Matre Fiskeriselskap må gå same vegen etter motsegn frå Fylkesmannen. Arbeidet med reguleringsplanen er i gang.


Frustrert over Fylkesmannen

– Eg er klar over at Fylkes-mannen har sin jobb å gjera, men i seinare tid verkar det som om Fylkesmannen seier kontant nei så snart det er snakk om ei dispensasjonssak frå Tysnes, seier Berge, med eit skuffa tonelag.

Han viser til plan- og bygningslova der det i paragraf ein heiter at lova skal fremma berekraftig utvikling til beste for den enkelte, samfunnet og framtidige generasjonar.

Han peikar vidare på at det i den same lova heiter at fordelane ved å gje dispensasjon må vera klart større enn ulempene etter ei samla vurdering. Han viser og til paragraf 19-4 der det heiter: «Myndigheten til å gi dispensasjon tilligger kommunen».

– Dersom lokalpolitikarane meiner fordelane er klart større enn ulempene, så må det vera lokalkunnskapen som skal avgjera ei slik sak og ikkje ein byråkrat utan lokalkunnskap som sit bak eit skrivebord hos Fylkesmann og som ikkje brukar tid på å koma på synfaring. Dessutan er vit og forstand godt fordelt i kommunane, og ikkje berre hos byråkratane hos Fylkesmannen. Men det verste er at det synest som om Fylkesmannen sine sakshandsamarar meiner dei folkevalde i kommunane ikkje skal gjera politiske vurderingar i saker som blir lagt fram, nærast tordnar Berge.

Han reagerer sterkt på følgjande saksuttale frå Fylkesmannen: «Kommunen kan ikkje på fritt grunnlag og ved fritt skjøn vurdere om vilkåra er oppfylt, slik det kan sjå ut som landbruk/teknisk har gjort i dette tilfellet, i etterkant av administrasjonen si vurdering.»

– Kva tid skal me elles koma med politiske vurdringar, viss me ikkje skal gjera det etter at administrasjonen har lagt fram saka, seier han.

Og han legg til:

– Inntrykket mitt er at avslaga ofte er bygd på personlege meiningar hos sakshandsamarane hos Fylkesmannen når me ser på argumentasjon og grunngjevingar. I enkelte tilfelle bommar dei totalt på saker, det verkar som dei ikkje set seg godt nok inn i saka det gjeld. Dei bør i det minste skriva rett kommunenamn i avslaget, som me også har opplevd.

– Eg blir i enkelte tilfelle svært, svært frustrert over Fylkesmannen. Som når dei viser til innskjerpingar i strandsona utan at Stortinget har gjort vedtak om slik innskjerpingar, sluttar han.


Fylkesmannen svarar på kritikken:

– Hovudregelen er at bruken av areala skal vera avklart gjennom planar, og då primært gjennom den overordna kommuneplanen. På den måten får kommunen gjennomført ein god demokratisk og involverande prosess.

Det seier kommunaldirektør hos Fylkesmannen, Nils Erling Yndesdal, som svarar på Egil Berge sin kommentar om at Fylkesmannen kjem med motsegn til dei fleste dispensasjonssaker som ikkje er i samsvar med den gamle kommuneplanen.

– Då Stortinget vedtok plan- og bygningslova i 2008, var dei tydelege på at dispensasjonar skulle vera unntaket. Fylkesmannen er tillagt oppgåva med å følgja med på at nasjonale eller viktige regionale interesser ikkje blir sett til side. Dersom kommunen innvilgar dispensasjonar som set desse interessene til side, eller at det er fare for at desse interessene blir skadelidne, så skal Fylkesmannen klaga på kommunen sitt vedtak. Vedtaka som me har klaga på i Tysnes har heller ikkje oppfylt krava i lova for å kunna gje dispensasjon, seier Yndesdal.


– Må ha oppdaterte planar

Berge peikar på at Fylkesmannen sine motsegner fører til at saker i Tysnes blir utsett i årevis, og at Fylkesmannen gjer det vanskelegare enn nødvendig. Berge nemner kaien på Skår som døme.

Kommunaldirektør Yndesdal seier at det er viktig at kommunane har oppdaterte planar slik at dei har tilgjengelege areal for både næringsutvikling, bustader og anna aktuell utbygging.

– Då unngår potensielle utbyggjarar å måtta venta i årevis på planavklaring. Det er rett at god planlegging kan vera eit fortrinn i konkurranse med areal i nabokommunane. Og så er det også rett at planlegging ikkje skal gjerast meir omfattande enn nødvendig. I rettleiinga vår til kommunane legg me nettopp vekt på at planlegginga bør vera mest mogleg realistisk. Samstundes er det kommunen sjølv, som lokal planmyndigheit, som må ta stilling til behovet, seier Yndesdal.

Innstrammingar i lova

På Berge sin kritikk om at Fylkesmannen seier kontant nei så snart det er snakk om ei dispensasjonssak frå Tysnes, svarar Yndesdal:

– Som det går fram av plan- og bygningslova av 2008, og retningsliner til denne, så gjorde Stortinget innstrammingar i byggje- og deleforbodet i 100-metersbeltet då dei vedtok denne lova. Seinare (2011) har regjeringa kome med retningsliner som gir føringar på ei meir differensiert forvaltning. Det er desse retningslinene som Fylkesmannen legg til grunn når me vurderer om me skal klaga på vedtak om utbygging i 100-metersbeltet i Tysnes kommune. Det er uansett berre mindre tiltak kommunen har høve til å gje dispensasjon for.

Yndesdal peikar vidare på at kommunane gjer viktige lokale avvegingar når dei etter gode demokratiske prosessar til slutt vedtar planar.

– Nettopp dette er i tråd med formålet med plan- og bygningslova, seier han.

Yndesdal understrekar at Fylkesmannen skal ha stor respekt for slike lokaldemokratiske val.

– Det er berre når nasjonale eller viktige regionale interesser står på spel, at me skal gå tungt inn, seier han.

Han legg til at for at kommunen skal kunna gje dispensasjon frå vedtekne kommunale planar, er det rett, slik som utvalsleiaren har sitert frå eit tidlegare brev frå Fylkesmannen, at handlingsrommet for det politiske skjønnet er meir avgrensa.

– Utan å gå for mykje inn i det juridiske, så vil eg understreka at lokalpolitikarane må vera bevisste på at minimumskrava må vere innfridde for at dei skal kunna gje dispensasjon, og oppfylling av desse krava kan etter lova ikkje vera gjenstand for politisk skjønn. Det politiske skjønnet som kommunen har rom for å nytta i slike dispensasjonssaker, er spørsmålet om, og på kva vilkår, det skal gjevast dispensasjon dersom desse minimumskrava er innfridde, seier Yndesdal.


Siste saker Gå til framsida

Skuletime i flytenaustet

Også denne hausten har 6. klassingane i kommunen fått høyra og læra om alle tysnesingane som var mannskap og offiserar på amerikanske yachter (jåttar på tysnesdialekta) i perioden 1900-1940. I fleire år har 6. klassingane vore inviterte til omvising og «skuletime» i flytenaustet om jåttseglarane. Elevane syner interesse for denne viktige brikka i Tysnes si nyare soge. Dei får...