VIL UTNYTTA VASSTRAUMAR: Jan Vaage i Vaage Innovation AS håpar oppfinninga hans vil skapa arbeidsplassar, og at det kan vera eit bidrag til skiftet frå fossil til fornybar energi.
VIL UTNYTTA VASSTRAUMAR: Jan Vaage i Vaage Innovation AS håpar oppfinninga hans vil skapa arbeidsplassar, og at det kan vera eit bidrag til skiftet frå fossil til fornybar energi.

Satsar på fornybar energi

Jan Vaage har ein grøn idé. Den har Tysnes kraftlag støtta med 50.000 kroner.
Publisert 19.02.2020 kl. 06.00. Oppdatert kl. 12.37.

– For oss betyr det absolutt alt, seier han, etter at firmaet han er dagleg leiar for, har fått pengestøtte av kraftlaget.

I fjor løyvde Tysnes kraftlag 100.000 kroner til næringsutviklingsprosjekt. Vaage Innovation AS og Njord Aqua AS var dei to bedriftene i Tysnes som fekk innvilga støtte.

– Eg har ofte tenkt på all energien som ligg i havet og i elvane, som gir eit stor potensiale, seier Vaage, som har ein idé for å gjera seg nytte av denne energien.


I startfasen

Dei 50.000 kronene er med på å finansiera eit forprosjekt i høve utviklinga av ein vertikalakseturbin tenkt brukt i sakteflytande elvar, tidevatn og havstraumar.

Tanken er å utarbeida ein turbin som vil liggja stabilt under ei betongflåte, medan dyre komponentar som girkasse og generator er plassert over vatn i eit lukka rom, noko som vil forenkla vedlikehald og utskifting av komponentane.

– Me er i startfasen, og hadde ikkje klart oss utan dei 50.000. Det var det me mangla, fortel Jan.

No får han hjelp frå ein dataprogrammerar i CFD Marine i Tvedestrand til å simulera turbinen.

– For å finansiera dette, har me i tillegg til støtta frå kraftlaget, fått 100.000 frå Siva, seier han.

Atheno har òg vore ein sterk bidragsytar i heile prosessen, ikkje minst for å finna samarbeidspartnarar og skaffa hjelp til finansiering.


Fekk blod på tann

Ideen fekk Jan ein februarmorgon i 2018.

– Eg vakna opp ein dag med ein idé om korleis eg skulle gjennomføra dette, seier han.

Dermed laga han ein modell, som han gjekk ned i næraste elv for å prøva ut.

– Så svirra dette rundt. Det var ei oppleving, smiler han.

– Eg har prøvd ulike ting, og vore gjennom fleire forsøk som eg har måtta skrota før folk fekk vita om dette, seier han.

– Den modellen eg laga, tilsvarar den som CFD Marine simulerer, berre at den var mykje mindre og litt knotete laga. Men den fungerte, og då fekk eg blod på tann, fortel han.

– Å nytta energien frå fossefall er jo noko som er kjend. Så veit eg at det er veldig mange ting som er utvikla med tanke på såkalla propellar i vatn. Eg veit det er noko som er i produksjon, og at det likevel ikkje har teke av på nokon som helst måte. Difor tenkte eg, kan dette gjerast på ein annan måte?


Har trua

Han ser for seg at det er ein god marknad både i inn- og utland.

– Kva trur du din idé kan ha å seia for fornybar energi?

– Eg må seia at eg er overraska over at det i dag stort sett berre er fokus på vindmøller. Eg har stor tru på potensialet i sakteflytande vatn. Og eg satsar på at me vil kunna tilby eit produkt som kan vera eit supplement til allereie eksisterande turbinar, seier Jan.

I første omgang gjenstår det no å sjå om ideen er gjennomførbar. Håpet er òg å eiga ideen sjølv. Det vil seia i lag med sonen og dottera, som òg er medeigarar i firmaet.


Grøne arbeidsplassar?

Gjennom Atheno har bedrifta eit samarbeid med Innovasjon Norge og Forskingsrådet. Dei har òg hospitert eit halvt år på Høgskulen på Vestlandet, og har eit samarbeid med Det norske katapultsenteret si avdeling Sustainable Energy, med hovudsete på Stord.

Viss alt går som venta, er målet å utvikla ein større skalamodell. Katapultsenteret har knytt til seg bedrifter som har både kunnskap og fasilitetar som trengst til dette arbeidet.

– Viss alt går vegen, så blir det neste steget ein fullskala turbin, fortel Jan.

– Ideen er jo der, og me har søkt om patent. Om den er gjennomførbar, er det tilfredsstillande, berre det. Så det har vore kjekt å jobba med dette, sjølv om det ikkje går vidare, understrekar han.

– Ein lyt prøva. Viss ein ikkje prøver, nyttar det ikkje. Og i dag er akkurat grøn energi i vinden. Og viss ein då kunne fått til noko som skapar arbeidsplassar, og ikkje minst kunna vera med på eit skifte frå fossilt til fornybart, så er det kjempekjekt, smiler han.


Siste saker Gå til framsida

Har fått full finansiering

Leiar i Tysnes hundeklubb, Maren Leite, er strålande nøgd med å ha fått full støtte til å kjøpa inn gjerde til hundeparken på Gjerstad.

Lesarbrev: Frå psykososial rehabilitering til eiga stove i desse dagar

Eg fekk den 23.03.2020 avbrote mitt opphald på Røysumtunet rehabiliteringssenter for epilepsi fleire veker før tida på grunn av auka smittefare for koronaviruset. Dei byrja med å senda heim brukarar som nevrologane vurderte som forsvarleg å senda heim fyrst. I dag er den avdelinga stengd inntil vidare.No har eg vore heime ei lita veka, og hovudet mitt er byrja å tetta seg litt med...

Får selja frukt og bakevarar i lausvekt, men ikkje smågodt

I det ekstraordinære formannskapsmøtet tysdag blei den lokale koronaforskrifta om sal av lausvektsvarer endra. No kan butikkane på Tysnes igjen selja frukt og bakevarer utan å pakka dei inn på førehand. Forbodet mot å selja smågodt i lausvekt blir derimot vidareført.– Då me vedtok denne forskrifta, så såg me for oss varer som gjerne var eksponert for smitte. Og så ser me no at me gjerne...