NY A-LAGSTRENAR: Helge Olav Instøy drar på åra, men legg ikkje inn årene av den grunn. Her frå ei trening på Reiso tidlegare denne veka. (Begge foto: Øyvind Bjerkestrand)
NY A-LAGSTRENAR: Helge Olav Instøy drar på åra, men legg ikkje inn årene av den grunn. Her frå ei trening på Reiso tidlegare denne veka. (Begge foto: Øyvind Bjerkestrand)

Tilbake i manesjen

Han har vore med i norsk toppfotball og spelt mot engelske landslagsstjerner. No gler han seg til ei ny oppleving, som trenar i 7. divisjon. Så langt nede i divisjonane har han aldri vore før.
Publisert 22.02.2020 kl. 18.00.

Neptun og Inter Bergen, Apollo, Tyssedal og Nore Neset 1. Det er blant laga som Njardar/Tysnes med trenar Helge Olav Instøy i spissen skal møta i årets 7. divisjon avdeling 5.

– 20 april går første seriekamp, og eg gler meg verkeleg til å reisa over fjorden og møta Nore Neset i første kamp om poeng, seier veteranen som er nærare 70 enn 60 når han gir seg i kast med å leia tysnesingane i serien dette året.

– Kva er det som gjer at ein mann i din alder tek på seg trenargjerninga og går laus på kalde økter i vêr og vind og reiser til kamp både her og der?

– Eg hadde ikkje trudd eg skulle tilbake i fotballen på dette viset, men så var det nokre tidlegare elevar på ungdomsskulen som kom og sa at viss eg kunne tenkja meg å ta ei ny økt med å leia laget, så ville dei spela for Njardar/Tysnes i år. Etter litt tenketid, kjende eg at lysta til meir fotball saman med gjengen her freista, og no er me i sving med førebuingane til ein ny fotballsesong. Eg kallar meg ikkje trenar, men aktivitetsleiar og avdelingsleiar for A-laget, seier han, og held fram:

– Fotball har heile tida vore ein viktig del av livet mitt, heilt frå eg debuterte for Lundegrend som 15-åring. Det å vera med på denne fellesskapen som fotballen er, har gitt meg mykje alle år som spelar, trenar og seinare leiar, blant anna åra som nestleiar i Hordaland Fotballkrets. Har møtt utruleg mange kjekke folk desse åra, fått knytt gode kontaktar som eg elles aldri ville fått, og ikkje minst gledd meg til kampane. Då eg starta som tidleg tenåring gledde eg meg til kvar einaste trening og kamp, og eg kunne ikkje forstå dei som ikkje såg fram til helga og kampen me skulle spela. Når eg no i godt vaksen alder ser fram til å vera med til nye kampar, gler eg meg på ny til å vera ein del av denne fellesskapen. Vera med å skapa resultat saman med andre, få treffa folk med same interesse same kva yrke dei er i, om dei har familie eller ikkje og same kva år dei er fødde. Når me kjem til trening og kamp står me saman og prøver å gjera det beste ut av det, understrekar veteranen.


Trivselstrenar

Han snakkar ikkje om opprykk eller resultat når han ser fram til sesongen dei er i gang med å førebu.

– Målet er heile tida å utvikla seg, prøva å få ting me trenar på til å visa igjen i kampane. Så får resultat og poeng koma som dei vil. Dette er på eit nivå der dette å skapa trivsel og fellesskap er det viktigaste, men sjølvsagt vil me gjera det best mogeleg på trening og i kamp. Eg ser spesielt fram til bortekampane, då får me tid saman til å konsentrera oss om fotballen, og så må me gjera det betre på kampane me spelar vekke frå Tysnes. Det har ofte verka som me har vore to ulike lag heime og ute. Her på Reiso har me gjerne vunne klart mot lag me tapte like stort for då me gjesta dei. Det må ha noko med psykologi å gjera, ser ut for at gjengen ikkje har takla skikkeleg dei andre arenaene me har vore på.

Han fekk sin del av motstand då han som ung spelar med bakgrunn frå Lundegrend prøvde seg på Os i toppdivisjonen, med landslagsspelarar som Erik Just Olsen og Svein Gunnar Rein på laget.


Utlending i Trøndelag

– Det blei ein nedtur frå mi side. Trur rett og slett eg blei for ivrig og trente for hardt, det var jo ein stor overgang frå våre to treningar i veka og spranget opp på elitenivå. Det blei ikkje kampar på toppnivå for min del, men neste stopp med ein skikkeleg opptur var med spel i Nessegutten i Levanger, den gongen på nest øverste nivå her til lands, tilsvarande OBOS-ligaen i dag. Eg gjekk på lærarskulen i Trondheim, og pendla åtte mil kvar veg saman med ein kamerat som spelte der. Der kom eg inn i eit fantastisk miljø, og fekk plass på laget. Hugsar eit oppslag i Adresseavisen etter ein kamp mot erkerivalen Steinkjer, der me vann 2-1 og eg skåra ein målet. «Utlendingane avgjorde», stod det i Adressa, han andre som laga mål kom frå Ørsta. Så det var ikkje så vanleg å henta folk langvegsfrå for å spela på dette nivået her til lands på den tida, midt på 70-talet.

– Apropos utlendingar, det er ein god del folk frå andre nasjonar som har kome siste åra for å jobba på Tysnes. Har det ført til auka tilstrøyming til laget du no er aktivitetsleiar for?

– Skulle gjerne hatt folk med der, det er ei fin form for integrering, men bortsett frå ein spanjol som har vore med litt siste tida har me ikkje fått med oss nye spelarar på dette viset. Dei er velkomne, vil dei vera med.


Nessegutten og Nesegutane

Helge Olav si tid i Nessegutten er for lengst historie, men Nesegutane er ein aktiv del av kvardagen for den pensjonerte læraren frå Neshamn.

– I tillegg til fotballen, som har vore ein viktig del heile tida, blei det tidleg musikk som hobby. Spelte i band frå tenåra og reiste rundt og spelte til dans i helgane. Det var på den tida det var dans på lokalet kvar einaste helg, anten det var i Ølve, Strandebarm eller Uskedalen.

– Du fortalde tidlegare her at du spelte fotballkamp kvar einaste helg, og så i tillegg spelte til dans kvar helg?

– Det var den tida det var overskot til å gjera det meste, og det hende me reiste rett frå kamp til lokalet me skulle spela i for danseglade seinare på laurdagskvelden. Det gjekk fint, og musikken har eg halde fast med på same viset som interessa for fotball. Det var nokre år me reiste rundt og spelte til ulike tilstellingar, det blei speling til mange bryllaup, spesielt på Bømlo. Då kalla me naturleg nok bandet vårt for Hat-trick, seier Helge Olav.

Når han no skal i meir aktivt virke med fotballen, er det fortsatt liv i spelelysta.

– Saman med Arne Kleppe og Einar Frøyseth er me rundt og underheld på sjukeheimen, i kulturløa på Drange og andre stader dei ønskjer oss med. Dei som vil ha oss til å spela, spør, og me er så heldige å kunna seia ja når det passar oss. Me har etter kvart eit stort repertoar å henta frå, og me tilpassar spelinga ut frå kven som er og høyrer på. Det er ei oppleving å ta med seg når dei eldre, gjerne sjuke, kjenner igjen dei gode gamle songane og gjerne stemmer i. Det å vera med og skapa trivsel er noko som eg gjerne vil vera med på, anten det er med musikken eller i godt fotballag, seier Helge Olav Instøy.


Eit gullegg

Frivilig innsats er ein viktig faktor, som gjer det godt å leva og bu i lokalsamfunnet.

– Me er ikkje fleire her på øya enn at det å vera med og bidra kvart på sitt vis er viktig for at det skal vera godt å bu her. Tysnesfest og den innsatsen som blir lagt ned der betyr mykje både for fastbuande, hyttefolk og tilreisande som kjem for å dela nye opplevingar. Ikkje minst er Tysnesfest ein gullegg for å skapa pengar til oss som er med i lagslivet på øya. Før var det basarar og slit på mange vis for å få inntekter nok til drifta, no gir fire dagars dugnad i godt lag igjen det som trengst, seier Helge Olav.

Han har vore leiar i Onarheim kulturkyrkje siste åra, men overlet det vervet til andre etter årsmøtet og går inn som vanleg medlem i styret eit år til. Også utanom øya har han engasjert seg sterkt som frivillig, både som sporstleg leiar i Stord fotball og i fellessklubben Stord/Moster. Og som aktiv i Hordaland fotballkrets, først i anleggskomiteen, så som nestleiar i fire år frå 1997.

Eit frivillig høgdepunkt står lysande igjen: VM i sykling i Bergen i 2017.

– Då var eg fersk pensjonist, som kroppsøvingslærar kunne eg gå av med full pensjon då eg blei 65 år. Då fekk eg oppleva sykkel-VM på nært hald, ei fantastisk hending der eg nytta 81 timar med frivilig arbeid den tida VM gjekk føre seg. Det blei ein folkefest av det store, og noko alle oss frivillige vil minnast med glede. Pengebråket som skjedde i ettertid var aldri noko som la noko som helst dempar på det me fekk vera med på, nei, dette var stort. Så stort at sjølv om eg gjerne kan vera med på nye store ting som frivillig, trur eg eg vil takka nei. Det kan uansett ikkje måla seg mot folkefesten i Bergen desse dagane, seier Helge Olav.

Skøyter er ein anna idrett han er glad i, og planen var å reisa saman med fleire andre tysnesingar til VM på Hamar i månadsskiftet februar/mars.

– Det blir ein god gjeng som reiser, men for eigen del har eg måtta melda pass. Det har dukka opp ting som gjer at det ikkje let seg gjera for min del, men det blir sikkert ei flott oppleving.


Stjernelag

Store opplevingar har fotballspelaren Helge Olav hatt tidlegare. Kanskje den største, i alle fall den mest spesielle hendinga, i ein oppvisingskamp mot det engelske storlaget Tottenham Hotspur som gjesta Stord Stadion og kamp der 17. mai 1977

– Det å få spela mot stjerner som Pat Jennings, Steve Perrymann og Glenn Hoddle, det var litt av ei oppleving. Eg fekk aldri gleda av å laga mål mot den nord-irske landslagsmålvakta Pat Jennings, me tapte kampen 6-0, men berre det å få treffa dei i kamp, var stort.

Helge Olav meiner han hadde dei beste åra som spelar medan han var ein del av Stord-laget i 1977-78.

– Då spelte eg ving og var ein av dei som la til rette for toppskårar Einar Rykkje. Eg var kanskje litt glad i ballen der eg spelte ute på kanten, det var i alle fall dei som sa at dei måtte venta på innlegget føre mål, for først skulle eg dribla same spelaren eit par gonger. Det var ei flott tid, og eg vil prøva å ta med meg dette med godt vingspel og innlegg frå kanten når me no trenar fram til den nye sesongen. Eg har vore med og trent og spelt i alle divisjonar frå toppen til og med 6. divisjon. 7. divisjon blir ei ny erfaring, eg gler meg til å vera med og leia gjengen på kring 18 spelarar som skal i aksjon for Njardar denne sesongen. Trivselsbiten er det desidert viktigaste, me har ei spelargruppe som har lyst å kosa seg med fotballen. Eg håpar dei gler seg like mykje som eg gjer, seier Helge Olav Instøy.


Siste saker Gå til framsida