I BRA STAND: Desse dokkekleda er truleg langt over hundre år gamle, og har tilhøyrt Ovidia Vaage då ho var lita jente.
I BRA STAND: Desse dokkekleda er truleg langt over hundre år gamle, og har tilhøyrt Ovidia Vaage då ho var lita jente.

Små skattar

Stundom kjem fortida ganske nær, i form av ein personleg utforma reidskap, eit kledestykke eller eit par briller frå slutten av 1800-talet. Det er nesten som me har det mennesket som har brukt desse tinga i kvardagen ein gong for lenge sidan like framfor oss.
Publisert 23.02.2020 kl. 13.00.

Særleg nært er kanskje slikt som ein gong har tilhøyrt born i ei fjern fortid – leiketøy eller dokkeklede. Det er nesten som ei usynleg hand vert strekt frå dei til oss.


Dokkeklede og dokkeseng

– Desse dokkekleda har eg etter mormora mi, Ovidia Vaage, fortel Annbjørg Legland, som kjem med den gamle, vesle klesskatten.

Det er eit heilt antrekk som består av ei lyseraud jakke med kvite prikkar, og ei kyse, tjukke ullsokkar, ein bringeklut med ørsmå perler og jamvel eit lite halssmykke. Alt saman har nok vore kledd på ei lita dokke i si tid.

– Ovidia var fødd i 1875, så om desse dokkekleda var hennar må dei stamma frå 1885 eller deromkring, eller kanskje før.

– Til dokkekleda høyrde også ei heimesnikra dokkeseng, fortel Annbjørg Legland.

Det var ikkje så vanleg at jenter fekk skuleutdanning før i tida, men Ovidia gjekk på amtsskulen i Strandebarm og arbeidde sidan nokre år på forbruksforeininga på Nesttun. Men så måtte ho heim for å stella for foreldra på det vesle plasset, fortel Ernst Berge Drange i ættesoga.

I 1928 vart ho gift med Sjur Mikkelson Flatråker, som var godt vaksen og hadde budd mange år i Amerika.


Eiga spalte i bladet Tysnes

Under krigen skøytte ho bruket over på brordottera Ingeborg Vaage, som vart gift i 1928 med Kristoffer Søreide, som var like gammal som henne – begge var fødd i 1898.

Også Ingeborg fekk gå på skule. Det vart først Framnes ungdomsskule, sidan gjekk ho på Stord lærarskule i 1920. Etter ei tid som lærar sette ho seg på skulebenken att. Denne gongen bar det til Stabekk, der ho tok Statens Lærarinneskule i husstell i 1923.

På Tysnes fekk ho arrangert kurs i husstell. Ho var aktiv i husmorslagsarbeid, og vart leiar for Uggdal Husmlorlag dei fyrste 14 åra laget eksisterte. I fleire år redigerte ho også spalta «Kvinna og heimen» i bladet Tysnes.

Annbjørg Legland har også med seg ein annan liten skatt. Det er eit koppesett nærast i miniatyr med kinesisk mønster, som har tilhøyrt Ingeborg. Det treng ikkje vera så gammalt, sjølv om dei fine små sprekkene i koppar og asjettar tyder på at det er nokre år gammalt, kanskje ganske gammalt.

Saman med dokkekleda etter Ovidia Vaage har Annbjørg Legland teke pietetsfullt vare på koppesettet i alle år, som dei «raritetane» dei er. I fjor sommar gav ho både dokkekleda, dokkesenga og koppesettet vidare til Britt Kjellesvik Rage, som har sørgd for å ta vare på klenodia i galleriet på Breidablikk.


PORTRETT: Etter Ingeborg Søreide finst det ei rekkje fotografi i lokalhistorisk arkiv. «Tante Ovidia ved Kyrkjevatnet» står det skrive til dette biletet.
PORTRETT: Etter Ingeborg Søreide finst det ei rekkje fotografi i lokalhistorisk arkiv. «Tante Ovidia ved Kyrkjevatnet» står det skrive til dette biletet.
MED FUGLAR: Koppesettet etter Ingeborg Vaage treng ikkje vera så gammalt, men var noko ho tok godt vare på.
MED FUGLAR: Koppesettet etter Ingeborg Vaage treng ikkje vera så gammalt, men var noko ho tok godt vare på.

Siste saker Gå til framsida

Debatt: Tysnes KrF prioriterer Hordfast

Naturvernforbundet (NVF) på Stord har sendt brev til dei politiske partia i Stord og Tysnes. Dei ber partia gje tilsvar om partia si haldning til Hordfast. Høgre i Tysnes har gjeve eit grundig tilsvar i «Tysnes» 2.4.20. Tysnes KrF sluttar seg i...

Gå Hakkebakkestien på Neshamn

Leitar familien etter ein ny aktivitet? Er alle dei vanlege turstiane oppbrukt? Då kan kanskje Hakkebakkestien til Karianne på Neshamn vera interessant.